Се враќа „Чат контрол“, масовно ќе се следат пораките на интернет
09/07/2026 16:48
ЕУ повторно ја одобри „Чат контрол“ за следење на пораки
Привремената мерка продолжува до 2028 година
Европскиот парламент повторно ја поддржа привремената мерка позната како „Чат контрол“, со што на онлајн платформите повторно им се овозможува доброволно да ги анализираат комуникациите на корисниците со цел откривање материјали поврзани со сексуална злоупотреба на деца и обиди за нивно регрутирање преку интернет.
Со оваа одлука се продолжува привременото отстапување од правилата за приватност на електронските комуникации, кое беше во сила од 2021 година до април годинава. Новата мерка ќе важи до 3 април 2028 година, додека институциите на Европската Унија работат на трајно законско решение.
Енкрипцијата останува заштитена
Усвоениот текст предвидува дека мерката не е задолжителна за платформите, ниту пак им овозможува на владите директен пристап до приватните пораки на граѓаните.
Воедно, Европскиот парламент усвои амандман со кој се штити енкрипцијата „од крај до крај“ (end-to-end encryption). Тоа значи дека комуникациите кои се заштитени со ваков тип енкрипција нема да бидат предмет на доброволна анализа според оваа привремена мерка.
Поддржувачите: Потребна е за заштита на децата
Според поддржувачите на мерката, продолжувањето е неопходно за да не се создаде правен вакуум во борбата против сексуалната злоупотреба на деца на интернет.
Тие сметаат дека без овие алатки, платформите потешко би откривале и пријавувале незаконски материјали, обиди за регрутирање малолетници и случаи на сексуална уцена.
Критичарите предупредуваат на ризик за приватноста
Од друга страна, критичарите оценуваат дека мерката повторно отвора можност за масовно следење на приватните комуникации и предупредуваат дека заштитата на децата може да стане оправдување за ограничување на правото на приватност.
Тие посочуваат и на ризиците од лажни пријави, можни злоупотреби на системот и опасноста ваквите механизми во иднина да бидат проширени и за други намени.
Како помина гласањето?
Европската комисија предложи продолжување на мерката до 2028 година, иако Европскиот парламент претходно бараше пократок рок и посилни гаранции за приватност.
Советот на ЕУ на 2 јули го прифати првичниот предлог, по што следуваше второ читање во Парламентот. За отфрлање на текстот беа потребни најмалку 360 гласа, но тоа не се случи.
На гласањето, 276 европратеници гласаа за отфрлање, 286 беа против, додека 30 останаа воздржани, со што изменетата позиција на Советот беше усвоена, заедно со амандманите што се однесуваат на заштитата на енкрипцијата.
