Невреме во Скопје: Кој има право на обесштетување?

Штети од невремето во Скопје: Кој има право на обесштетување, а кој ќе плаќа од свој џеб?

Силното невреме што го погоди Скопје зад себе остави оштетени автомобили, откорнати покриви, искршени прозорци и оштетени фасади. Додека екипите на терен ги расчистуваат последиците, за многу граѓани останува најважното прашање, кој ќе ја надомести штетата?

Одговорот зависи од повеќе фактори, а во голем број случаи оштетените ќе мора да поминат низ административни процедури, осигурителни постапки или дури и судски процеси за да ги остварат своите права.

Осигурените имаат најголеми шанси за надомест

Најповолна е ситуацијата за граѓаните кои имаат активни полиси за осигурување што ги покриваат ризиците од бура, силен ветер, град и други природни непогоди.

Во такви случаи потребно е штетата веднаш да се пријави до осигурителната компанија, да се обезбедат фотографии и потребната документација, а оштетувањата да не се отстрануваат пред да биде извршен увид од проценител, освен доколку постои непосредна опасност.

Кај возилата, најчесто е потребно каско-осигурување или дополнително покритие за елементарни непогоди, бидејќи задолжителното осигурување од автоодговорност вообичаено не ги покрива ваквите штети.

Кога одговорноста може да падне на институциите?

За граѓаните кои немаат осигурување, можноста за обесштетување постои само во одредени случаи.

Доколку штетата е предизвикана од паднато дрво, оштетен јавен објект или неисправна инфраструктура, може да се бара надомест од институцијата или претпријатието кое било задолжено за одржување на тој имот.

Но, клучно е да се докаже небрежност.

Не е доволно само да се утврди дека дрвото паднало или дека дел од објект предизвикал штета. Потребно е да се покаже дека надлежните знаеле или требало да знаат за опасноста и не презеле мерки за нејзино отстранување. Токму затоа ваквите случаи често завршуваат на суд.

Општините отворија линии за пријавување штети

По невремето, скопските општини ги активираа кризните штабови и заедно со јавните претпријатија започнаа со расчистување на последиците на терен.

Градоначалниците објавија и контакт-телефони преку кои граѓаните можат да ги пријават настанатите штети, поради што се препорачува редовно следење на официјалните известувања и роковите што ги објавуваат локалните власти.

Државна помош не е загарантирана

Во случаи на поголеми природни непогоди, општините или Владата можат да прогласат елементарна непогода и да формираат комисии за проценка на штетите.

Сепак, тоа не значи автоматска исплата на обесштетување.

Оштетените граѓани мора навремено да поднесат пријава до надлежната комисија, по што следува проценка на терен. Само доколку бидат обезбедени средства од државата или општината може да следува исплата, која во пракса често покрива само дел од реалната штета.

Најчестата грешка по невреме

Стручните лица предупредуваат дека многу граѓани веднаш почнуваат со расчистување и поправки, со што можат да ја отежнат или загрозат постапката за обесштетување.

Затоа се препорачува:

• веднаш да се фотографира и сними целата штета;
• штетата да се пријави без одлагање;
• да не се вршат поправки пред увидот;
• да се зачуваат сите сметки од итните интервенции и поправки.

Климатските непогоди носат сè поголеми ризици

Последното невреме уште еднаш покажа дека екстремните временски услови стануваат сè почеста појава. Силните ветрови, обилните врнежи и градот предизвикуваат сериозни штети врз домовите, возилата и јавната инфраструктура.

Во такви услови, осигурувањето на имотот сè повеќе се наметнува како еден од клучните механизми за финансиска заштита, додека за граѓаните без полиса остануваат неизвесните процедури за утврдување одговорност или евентуална државна помош.