Што остана од случајот „Мазут“: Истрагата запрена, ЕСМ не пријавил штета, а вештачењата не утврдиле загадување

Што остана од случајот „Мазут“ по завршувањето на истрагата и по објавувањето на повеќе анализи и вештачења?

Предметот започна со сериозни сомнежи за криминал во енергетскиот сектор. Во јавноста се зборуваше за милионски суми, перење пари, злоупотреби и загадување.

Сепак, податоците објавени по спроведената истрага даваат значително посложена слика.

Истрагата запрена поради недостиг на докази

Според објавените информации за предметот, обвинителството ја запрело истрагата.

Причината била недостиг на докази дека осомничените ги сториле кривичните дела што им биле ставени на товар.

Со тоа, постапката не завршила со поднесување обвинение.

ЕСМ не пријавил финансиска штета

Еден од важните елементи во случајот е и прашањето за евентуалната штета врз АД ЕСМ.

Според досега објавените информации, компанијата не пријавила финансиска штета поврзана со предметот.

Во анализите не било утврдено ниту дека се калкулирало со дневните цени на мазутот.

Не било утврдено надминување на граничните вредности

Во јавноста големо внимание предизвикаа и сомнежите за квалитетот на мазутот и неговото влијание врз животната средина.

Сепак, според достапните наоди, не било утврдено дека мазутот ги надминувал пропишаните гранични вредности.

Вештачењата на кои се повикуваат досегашните анализи не утврдиле ниту дека работата на ТЕЦ „Неготино“ предизвикала загадување на воздухот во испитуваниот период.

Немало прекин во производството поради недостиг на мазут

Според сведочењата и вештачењата што се наведуваат во анализите, немало прекин во производството на електрична енергија поради недостиг на мазут.

ТЕЦ „Неготино“ работела во период на сериозна енергетска криза.

Тоа го отвора и прашањето за економската оправданост на нејзиното производство во тој период.

ТЕЦ „Неготино“ со добивка од околу 36,5 милиони евра

Според економските податоци наведени во анализите, ТЕЦ „Неготино“ во 2022 година остварила добивка од околу 2,25 милијарди денари.

Тоа е приближно 36,5 милиони евра.

Дополнително, во вештачење објавено во јули 2026 година се наведува дека вредноста на произведената електрична енергија изнесувала околу 155,4 милиони евра.

За истите количества електрична енергија, според тие пресметки, на унгарската берза HUPX би биле потребни околу 167,55 милиони евра.

Разликата е околу 12,14 милиони евра, без да се пресметаат дополнителните трошоци за увоз и пренос.

Случајот не може да се оценува само според првичните сомнежи

Случајот „Мазут“ во јавноста беше проследен со сериозни обвинувања и политички реакции.

Но, конечната оценка мора да ги земе предвид и резултатите од истрагата.

Според објавените податоци, нема обвинение, ЕСМ не пријавил финансиска штета, а вештачењата не утврдиле загадување во испитуваниот период.

Истовремено, достапните економски анализи покажуваат дека производството на ТЕЦ „Неготино“ во услови на енергетска криза било финансиски оправдано.

Тоа не значи дека првичните сомнежи не требало да бидат проверени. Напротив, токму истрагата треба да даде одговор дали постојат докази за кривична одговорност.

По нејзиното завршување, останува суштинското прашање: што остана од случајот „Мазут“ како докажан криминал, а што остана само како сомнеж и јавно обвинување?