ЕУ и Кина влегуваат во нов судир поради правилата „Произведено во Европа“
27/04/2026 11:43
ЕУ и Кина влегуваат во нов судир поради европскиот план „Произведено во Европа“, кој има цел да ја зајакне индустријата во Унијата и да ја намали зависноста од увоз во стратешки сектори. Европската комисија во март предложи нови правила што бараат јавната поддршка и набавките во дел од секторите да фаворизираат производи и компоненти произведени во Европа.
Предлогот е дел од поширокиот „Закон за индустриско забрзување“. Тој ги таргетира автомобилската индустрија, батериите, зелените технологии, челикот и други стратешки дејности. Во дел од случаите се предвидуваат и минимални прагови за европска содржина, како и услови за нискојаглеродно производство.
Пекинг најавува контрамерки
Кина остро реагираше на европскиот план. Кинеските власти порачаа дека ваквите мерки претставуваат системска дискриминација. Тие предупредија дека ќе следуваат контрамерки ако ЕУ продолжи со усвојување правила што, според нив, им штетат на кинеските компании.
Оваа реакција доаѓа во време кога односите меѓу Брисел и Пекинг веќе се затегнати. Во последните месеци ЕУ и Кина се судрија околу санкции, извозни контроли и пристапот до чувствителни индустрии.
Брисел сака да ја врати конкурентноста
Европската Унија го брани планот со аргумент дека мора да ја зачува својата индустриска база. Брисел смета дека европските компании со години се изложени на силен притисок од субвенционирани кинески конкуренти, особено во батериите, електричните возила и чистите технологии.
Целта е не само да се спречи индустриски пад, туку и да се задржат работни места и да се поттикне домашно производство. Комисијата веќе објави дека сака да ја зголеми побарувачката за европски и нискојаглеродни технологии.
Можно ново заострување на трговските односи
Кинеската стопанска комора во ЕУ и други критичари предупредуваат дека ваквиот пристап може да го турне европско-кинескиот однос кон поголем протекционизам. Во самата ЕУ имаше и несогласувања околу тоа колку широко да се постават правилата и кои земји да бидат опфатени.
Во актуелната верзија, покрај земјите членки на ЕУ, простор има и за вклучување на одредени „доверливи партнери“ под услов на реципроцитет. Тоа покажува дека Брисел се обидува да ја заштити индустријата, но без целосно затворање на пазарот.
Што значи ова
Ако ЕУ го усвои планот во построга форма, можно е да следи нов бран трговски тензии со Кина. Тоа би можело да влијае врз автомобилската индустрија, зелената транзиција и синџирите на снабдување во Европа. Засега, законот сè уште треба да помине низ Европскиот парламент и земјите членки.
ЕУ и Кина влегуваат во нов судир поради европскиот план „Произведено во Европа“, кој има цел да ја зајакне индустријата во Унијата и да ја намали зависноста од увоз во стратешки сектори. Европската комисија во март предложи нови правила што бараат јавната поддршка и набавките во дел од секторите да фаворизираат производи и компоненти произведени во Европа.
