Кина усвои нов петгодишен план: фокус на чипови, вештачка интелигенција и роботика
12/03/2026 22:32
Кинескиот народен конгрес денеска го усвои новиот петгодишен план за периодот од 2026 до 2030 година. Во фокусот се полупроводниците, вештачката интелигенција и другите клучни технологии.
Планот предвидува забрзан развој на стратешки сектори. Меѓу нив се роботиката, биотехнологијата и напредните индустрии што Пекинг ги смета за клучни за идниот раст.
Фокус на технологии и развој
Петгодишните планови се меѓу најважните економски документи во Кина. Со нив се одредува кои индустрии ќе добијат најсилна државна поддршка и во кој правец ќе се движи развојот на земјата.
Според новиот план, инвестициите во истражување и развој треба да растат по седум проценти годишно. Воедно, целта е учеството на дигиталната економија во БДП да достигне 12,5 проценти до 2030 година. Сега тој удел изнесува 10,5 проценти.
Во документот се издвојуваат и неколку технологии што Кина ги смета за особено важни. Тука спаѓаат нуклеарната фузија, квантните технологии, вселенските патувања и системите што пренесуваат сигнали од мозокот до машини или компјутери.
Намалување на зависноста од странски технологии
Пекинг подолго време се обидува да ја намали зависноста од странски технологии. Ова е особено важно во време на силна конкуренција со САД во секторите како што се чиповите и вештачката интелигенција.
Со планот, Кина сака да ја зајакне и домашната потрошувачка. Истовремено, целта е да се подобри животниот стандард и да се одговори на проблеми како стареењето на населението и слабата домашна побарувачка.
Нови закони и реакции за правата на малцинствата
Покрај економските цели, делегатите усвоија и неколку други закони и извештаи. Меѓу нив е и законот за промоција на етичко единство и напредок, со кој мандаринскиот јазик се утврдува како службен јазик во училиштата.
Од родителите, пак, се очекува да ги подучуваат децата на истиот јазик. Дел од новите одлуки се однесуваат и на општествените правила, вклучително и на условите поврзани со дозволите за брак.
Сепак, овие промени веќе предизвикуваат реакции. Организациите за човекови права предупредуваат дека новите решенија може да донесат дополнителни ограничувања за малцинствата во Кина.
Критики има и за одредбите со кои би можеле да се гонат поединци и организации надвор од Кина за активности што, според властите, го поткопуваат националното единство или поттикнуваат етнички поделби.
Кина официјално признава 56 етнички групи. Сепак, околу 90 проценти од населението ѝ припаѓа на етничката група Хан. Меѓу малцинствата се Монголци, Тибеќани и муслимански Ујгури.
