ЕУ попушта пред технолошките гиганти: дата центрите за вештачка интелигенција ќе добијат полабави правила

Европската комисија има намера да олабави дел од правилата за проценка на одржливоста на дата центрите, пишува „Фајненшл тајмс“.

Станува збор за правила што беа предложени во март. Тие се однесуваат на тоа како дата центрите ја докажуваат употребата на обновлива електрична енергија.

Зошто дата центрите се важни за вештачката интелигенција?

Дата центрите се клучни за развојот на вештачката интелигенција. Во нив се користат специјализирани процесори за тренирање големи јазични модели и за обработка на огромен број кориснички барања.

За разлика од традиционалните интернет услуги, генеративната вештачка интелигенција бара многу поголема компјутерска моќ. Затоа потрошувачката на електрична енергија во дата центрите брзо расте.

Што предложи ЕУ во март?

Во мартовскиот нацрт-документ, Европската комисија посочи дека дата центрите со високи перформанси се важни за конкурентноста на европската економија.

Предлогот предвидуваше построги услови за користење сертификати за обновлива електрична енергија.

Според тој пристап, операторите на дата центри ќе можеа да ги компензираат емисиите само со сертификати поврзани со понови проекти за чиста енергија. Дополнително, енергијата требаше да биде произведена во приближно исто време и на релевантна локација.

Целта беше растот на дата центрите да биде придружен со нови обновливи извори на енергија, а не само со купување постоечки сертификати.

Што се менува сега?

Според најновиот нацрт, во кој имал увид „Фајненшл тајмс“, Европската комисија попушта пред дел од барањата на индустријата.

Технолошките компании предупредувале дека строгите правила може да ги зголемат трошоците. Тие исто така сметаат дека таквите услови би можеле да ги обесхрабрат инвестициите во нови дата центри во Европа.

Меѓу компаниите што се спротивставиле на првичните правила се споменуваат Amazon Web Services, Microsoft и Европската асоцијација на дата центри.

Спорно прашање: сертификатите за струја

Сертификатите за потекло на електричната енергија служат како доказ дека одредена количина струја е произведена од обновливи извори.

Проблемот е во тоа што физичката електрична енергија што го напојува дата центарот не мора секогаш да доаѓа од истиот обновлив извор.

Со други зборови, дата центар што работи ноќе на електрична енергија од една мрежа може да тврди дека користи обновлива енергија преку сертификати за сончева енергија произведена на друго место и во друго време.

Токму ова е главната забелешка на климатските организации и дел од експертите.

Ќе се разгледуваат и нуклеарни сертификати

Во најновиот нацрт се споменува и можноста за користење нуклеарни сертификати.

Ова би било важно за земји како Франција, кои голем дел од електричната енергија ја добиваат од нуклеарни централи.

Прашањето е чувствително, бидејќи во ЕУ долго време има различни ставови за тоа дали нуклеарната енергија треба да се третира како чиста или одржлива опција.

Европа сака повеќе дата центри

Европската комисија сака значително да го зголеми капацитетот на дата центрите во следните години. Целта е Европа да го намали јазот со САД во областа на вештачката интелигенција.

Но, тоа носи голем енергетски предизвик. Дата центрите трошат сè повеќе струја, а дел од европските електрични мрежи веќе се под притисок.

Според проценките на Меѓународната агенција за енергија, дата центрите во ЕУ потрошиле околу 70 TWh електрична енергија во 2024 година. До 2030 година, потрошувачката би можела да се зголеми на околу 115 TWh.

Критики од климатските организации

Климатските организации предупредуваат дека полабавите правила може да имаат непредвидени последици.

Ако дата центрите не се напојуваат со нови локални обновливи извори, зголемената побарувачка може да доведе до поголема употреба на гас и други фосилни горива.

Тоа би можело да ги зголеми цените на енергијата и дополнително да ја оптовари енергетската безбедност на Европската Унија.

Вештачката интелигенција станува енергетско прашање

Големите технолошки компании тврдат дека ја покриваат својата потрошувачка со сертификати за обновлива енергија.

Сепак, дел од нивните емисии поврзани со електричната енергија продолжуваат да растат. Тоа го отвора прашањето дали сегашниот систем на сертификати е доволен за реално намалување на климатскиот отпечаток.

Вештачката интелигенција веќе не е само технолошко прашање. Таа станува и прашање на енергетска политика, инфраструктура, цени на струја и климатска одговорност.

Тешка рамнотежа за ЕУ

Европската Унија се обидува да постигне тешка рамнотежа. Од една страна, сака да привлече инвестиции во вештачка интелигенција и дата центри. Од друга страна, мора да ги заштити климатските цели и енергетската стабилност.

Ако правилата бидат премногу строги, Европа ризикува да изгуби инвестиции. Ако бидат премногу лабави, растот на вештачката интелигенција може да донесе поголем притисок врз електричната мрежа и животната средина.

Конечната одлука на Европската комисија ќе покаже во кој правец ќе се движи европската политика за дата центрите и вештачката интелигенција.