Центрите за податоци не го „испиле“ Дунав: Климатските промени се главната причина за ниското ниво

Центрите за податоци не го „испиле“ Дунав и имаат минимално влијание врз историски ниското ниво на реката, тврдат експерти за Би-Би-Си на српски јазик.

Според нив, главните причини се долготрајните високи температури, недостигот од врнежи и зголеменото испарување на водата поради климатските промени.

Тврдењата на социјалните мрежи се погрешни

Ниското ниво на Дунав предизвика бројни објави на социјалните мрежи дека центрите за податоци ја трошат водата што треба да ја полни реката.

Екологот Мартин Пуш, кој до неодамна работел во Институтот за екологија на слатки води во Берлин, ги отфрла овие тврдења.

Тој оценува дека влијанието на центрите за податоци врз нивото на Дунав е незначително во споредба со последиците од климатските промени.

Сè повеќе вода испарува

Пуш објаснува дека климатските промени го засилуваат процесот на евапотранспирација.

Тоа е испарување на водата од реките, езерата, почвата и растенијата во атмосферата.

Со сè потоплите лета, водата побрзо испарува, а растенијата губат поголеми количества влага.

Истовремено, помалку вода од дождот, снегот и топењето на глечерите стигнува до речниот слив.

Се намалува водата што го „храни“ Дунав

Според податоците што ги посочува Пуш, во сливот на Дунав просечно паѓаат околу 1.500 милиметри врнежи годишно.

Голем дел од оваа вода повторно се враќа во атмосферата преку испарување и вегетацијата.

Количината вода што останува за полнење на реката, според него, се намалила од околу 240 на 160 милиметри.

Пуш тврди дека влијанието на центрите за податоци врз нивото на Дунав е околу 1.500 пати помало од ефектот на евапотранспирацијата.

Центрите за податоци сепак трошат многу ресурси

Центрите за податоци се големи објекти со сервери што ја обработуваат интернет-активноста и услугите базирани на вештачка интелигенција.

Поради големата потрошувачка на електрична енергија, серверите се загреваат и мора да се ладат.

Дел од системите за ладење користат значителни количества вода, понекогаш и вода со квалитет за пиење.

Германија има повеќе од 500 центри за податоци и е меѓу европските лидери во оваа индустрија.

Сепак, најголем дел од нив се концентрирани во областа Франкфурт–Рајна–Мајна, стотици километри од изворот на Дунав.

Потрошувачката ќе продолжи да расте

Според податоците наведени во анализата, глобалната потрошувачка на електрична енергија во центрите за податоци во 2025 година изнесувала околу 448 терават-часови.

Се проценува дека таа би можела да се удвои во следните пет години.

Истовремено, глобалната потрошувачка на вода од центрите за податоци се проценува на околу 4,5 милијарди литри годишно, со можност до 2030 година да достигне 9,3 милијарди литри.

Експертите нагласуваат дека индустријата мора да продолжи да ја намалува потрошувачката на вода, но нејзиното влијание треба да се оценува врз основа на конкретни податоци, а не на шпекулации.

Како вештачката интелигенција користи вода?

Секое барање до системите за вештачка интелигенција активира сервери што користат електрична енергија и создаваат топлина.

За нивно ладење, дел од центрите користат вода.

Колку повеќе се користат алатките со вештачка интелигенција, толку повеќе растат потребите за струја, ладење и инфраструктура.

Истражувачите предупредуваат дека во наредните години потрошувачката на вода во оваа индустрија може значително да се зголеми.

Климатските промени остануваат главниот фактор

Иако центрите за податоци имаат реално влијание врз потрошувачката на вода и енергија, експертите велат дека тие не се главната причина за ниското ниво на Дунав.

Долготрајната суша, високите температури, намалените врнежи и зголеменото испарување имаат многу поголемо влијание врз реката.

Центрите за податоци не го „испиле“ Дунав, а климатските промени остануваат главната причина за намалувањето на количеството вода во неговиот слив.