Иран се согласил да ги врати меѓународните инспектори за нуклеарна контрола, Венс најави „голем чекор“ кон договор

Иран се согласил да дозволи враќање на меѓународните инспектори за нуклеарна контрола од Меѓународната агенција за атомска енергија.

Ова го изјави американскиот потпретседател Џ.Д. Венс во Швајцарија.

Тој оцени дека одлуката е важен чекор кон поширок договор за иранската нуклеарна програма.

Изјавата следи по разговорите за смирување на војната на Блискиот Исток.

Венс: Ова е голем чекор

„Иранците се согласија да ги вратат инспекторите на МААЕ. Ова е голем чекор за американскиот народ и прв чекор кон целосна денуклеаризација“, изјави Венс.

Тој додаде дека очекува процесот да започне уште оваа недела.

Според него, разговорите со Иран поставиле „многу солидна основа“ за конечен договор.

Разговори во Швајцарија

Венс ги даде изјавите по маратонски разговори во Швајцарија.

Средбата траела 18 часа.

Во разговорите учествувале американска и иранска делегација.

Присутни биле и високи претставници на Пакистан и Катар, кои се вклучени како посредници.

На средбата присуствувал и генералниот директор на МААЕ, Рафаел Гроси.

Соработката беше прекината по нападите

Техеран ја прекина соработката со агенцијата на ОН по израелско-американските напади врз ирански нуклеарни објекти во јуни 2025 година.

Оттогаш, на инспекторите не им беше дозволен пристап до погодените локации.

Во последните месеци, сепак, МААЕ можеше да посети други објекти во земјата.

Сега се очекува враќањето на инспекторите да биде дел од поширок процес на меѓународен надзор.

Ураниумот во центарот на преговорите

Минатата недела САД и Иран потпишале меморандум за разбирање од далечина.

Според најавите, Техеран се обврзал да го разреди високо збогатениот ураниум.

За возврат, се разговара за укинување на меѓународните санкции.

Деталите треба да се утврдат во следните преговори.

Целта е намалување на збогатувањето

За време на 60-дневниот преговарачки период, двете страни треба да разговараат за механизмот за ракување со залихите.

Според текстот на договорот, процесот би се одвивал преку разредување на лице место.

Надзорот би го вршеле инспекторите за нуклеарна контрола од МААЕ.

Целта е ураниумот да се разреди под 5 проценти.

Тоа е далеку под нивото потребно за производство на нуклеарно оружје.

Западот и Израел со сомнежи кон Техеран

Западните земји и Израел со години се сомневаат дека Иран се обидува да развие нуклеарно оружје.

Техеран ги отфрла таквите обвинувања.

Иран тврди дека неговата нуклеарна програма има мирнодопски цели.

Судбината на повеќе од 400 килограми високо збогатен ураниум останува едно од главните отворени прашања.

Разговорите ќе продолжат на техничко ниво

Венс изјави дека САД ќе бараат гаранции и за користењето на евентуално ослободените ирански средства.

Според него, Вашингтон сака да спречи тие пари да бидат користени за финансирање тероризам.

Иранската делегација ја предводеле претседателот на парламентот Мохамед Багер Галибаф и министерот за надворешни работи Абас Аракчи.

Разговорите ќе продолжат на техничко ниво. Прифаќањето инспектори за нуклеарна контрола е голем напредок во преговорите.

Следните денови ќе бидат важни за деталите од можниот договор.