Дали ова е причината зошто марокански мигранти вчера извршија инвазија на шпанска Сеута?

Дали ова е причината зошто марокански мигранти вчера извршија инвазија на шпанска Сеута? Масовното преминување на границата се случи само десетина дена по посетата на шпанскиот премиер Педро Санчез на Алжир, најголемиот регионален ривал на Мароко.

Помеѓу 2.000 и 3.000 мигранти, според првичните процени, влегле во Сеута по копно и преку морето. Шпанија распореди дополнителни полицајци и војници, додека локалните власти побараа прогласување вонредна состојба. Точната причина за ненадејниот масовен прилив сè уште не е официјално утврдена.

Посетата на Санчез на Алжир отвора сомнежи

Педро Санчез на 20 јули го посети Алжир за првпат по повеќегодишно заладување на односите меѓу двете земји. Посетата беше претставена како обид за обновување на политичката, економската и енергетската соработка.

Алжир и Мароко со години имаат затегнати односи, особено поради спорот околу Западна Сахара. Поради тоа, временското совпаѓање меѓу посетата на Санчез и миграцискиот притисок во Сеута предизвика шпекулации дека Мароко можеби ја користи миграцијата како средство за политички притисок.

Сличен случај имаше во 2021 година, кога илјадници луѓе влегоа во Сеута во период на дипломатска криза меѓу Мадрид и Рабат. Сепак, засега нема официјални докази дека мароканските власти намерно го организирале или го дозволиле сегашниот бран.

Мароканската младина бара излез

Зад политичките толкувања се наоѓа и реален социјален проблем. Многу млади луѓе во Мароко се соочуваат со невработеност, ограничени можности и недоверба дека ќе изградат подобар живот во својата земја.

Поволните временски услови вообичаено носат повеќе обиди за преминување кон Сеута. Сегашниот број, сепак, е значително поголем од вообичаеното, а приемните центри се преоптоварени. Дел од мигрантите пристигнале пливајќи, додека други ја пробиле или ја заобиколиле граничната инфраструктура.

Сеута е во Африка, но е дел од Шпанија и ЕУ

Сеута географски се наоѓа во Северна Африка, но политички и правно е автономен град под суверенитет на Шпанија. Поради тоа, нејзината граница со Мароко истовремено претставува надворешна граница на Европската Унија. Европските институции претходно ја опишаа Сеута како европска територија и нејзината граница како европска граница.

Сепак, за Сеута и Мелиља важат посебни правила. Тие се надвор од царинската територија на ЕУ, а патувањето од овие градови кон копнена Шпанија подлежи на дополнителни проверки. Влезот во Сеута затоа не значи автоматска можност мигрантите слободно да продолжат кон остатокот од Шпанија и Шенген-зоната.

Шпанија и Мароко договараат враќање

По масовното преминување, Шпанија и Мароко постигнале итен договор за враќање на дел од лицата што нелегално влегле во Сеута. Сепак, секој случај мора да се разгледува според законските процедури, особено кога станува збор за малолетници или лица што бараат азил.

Шпанскиот Врховен суд неодамна ги ограничил можностите за автоматско и непосредно враќање на мигрантите пресретнати во морето. Дел од властите сметаат дека криминалните мрежи ја искористиле оваа правна состојба, но не е потврдено колку мигрантите биле запознаени со пресудата.

Непотврдени тврдења за вмешаност на САД и Израел

На социјалните мрежи се појавија и тврдења дека кризата може да им одговара на САД или Израел поради нивните затегнати односи со Владата на Санчез и блиските врски со Мароко.

За такво директно вмешување во миграцискиот бран нема објавени веродостојни докази. Поврзувањето на Вашингтон или Тел Авив со настанот во овој момент претставува политичка претпоставка, а не потврдена информација.

Најреалната слика засега е комбинација од сиромаштија и недостиг од перспектива меѓу младите, поволни услови за преминување, активност на криумчарски мрежи и можни дипломатски тензии меѓу Шпанија и Мароко.

Затоа, прашањето дали посетата на Санчез на Алжир е причината зошто марокански мигранти вчера извршија инвазија на шпанска Сеута останува отворено. Временското совпаѓање е очигледно, но засега нема доказ дека масовното преминување било директно организирано како одговор на посетата.