Крипто пазарот во 2025: Волстрит ја презеде контролата, малите инвеститори исчезнаа

24/12/2025 12:21

Крипто пазарот во 2025 година изгледа речиси непрепознатливо во споредба со еуфоричниот циклус од 2021. Параболичните растови, масовната NFT-манија, Reddit-дебатите и експлозијата на Google-пребарувања се заменети со регулаторни извештаи, институционални договори и токенизирани државни хартии од вредност. Наместо малите инвеститори, денес клучната улога ја имаат големите финансиски институции, пишува CryptoSlate.

Конкретните бројки ја потврдуваат промената: spot Bitcoin ETF-от на BlackRock (IBIT) до 22 декември акумулирал над 776.000 биткоини, JPMorgan лансираше токенизиран паричен фонд со почетен капитал од 100 милиони долари, а платформата Broadridge само во ноември обработи 7,4 милијарди долари во токенизирани репо-трансакции – раст од 466% на годишно ниво. Малата инвеститорска еуфорија исчезна, а Волстрит ја презеде доминацијата врз крипто-пазарот.

ETF – новата порта кон криптовалутите

Денес пензиските фондови, инвестициските советници и корпоративните трезори ретко купуваат криптовалути директно преку берзи. Наместо тоа, пристапот најчесто се остварува преку ETF и други берзански производи. Податоците на Coin Shares покажуваат дека крипто ETP-производите од почетокот на годината до 18 декември привлекле околу 46,7 милијарди долари нов капитал.

Според Bitbo, американските spot Bitcoin ETF моментално контролираат околу 1,3 милиони BTC, што претставува над 6% од вкупната циркулација на биткоинот. Притоа, IBIT на BlackRock држи повеќе од половина од овој пазар. Овие инструменти се дизајнирани за институции на кои им е важна регулаторната сигурност, а не идеолошката децентрализација.

Оваа трансформација се гледа и во медиумскиот наратив. Падот или растот на биткоинот денес се анализира преку ETF-приливи, а не преку ликвидации на Binance или обем на тргување на Coin base. Дури и Banque de France користи извештаи на SEC за да ја следи институционалната акумулација на дигитален имот, сигнал дека криптовалутите добиваат системска важност.

Институционална доминација во тргувањето

Податоците од Nansen покажуваат дека во 2025 година институционалните клиенти учествувале со речиси 80% од вкупниот обем на тргување на централизирани берзи. Bitget пријави сличен тренд, од 39% институционално учество во јануари, до 80% до септември, со месечен волумен од околу 750 милијарди долари.

Истражувањата на EY и Coinbase покажуваат дека 83% од институционалните инвеститори планираат дополнително да ги зголемат своите крипто-алокации, додека AIMA наведува дека повеќе од половина традиционални хеџ-фондови веќе имаат изложеност кон дигитални средства.

Банките ја презедоа инфраструктурата

За разлика од 2021, кога инфраструктурата значеше офшор-берзи и стартапи, во 2025 главната улога ја имаат глобалните банки. Galaxy Research наведува дека институции како JPMorgan, Citi, BNY Mellon и State Street преминале од тест-проекти кон реални комерцијални услуги.

JPMorgan го лансираше MONY, токенизиран фонд на Ethereum, Morgan Stanley подготвува крипто-тргување преку E*Trade, а Goldman Sachs и BNY Mellon работат на токенизација на традиционални фондови. Најбрзо растечки сегмент не се memecoin-ите, туку токенизираните државни записи и приватните кредити. Пазарот на токенизирана реална актива (RWA) порасна од 5 милијарди долари во 2022 на над 24 милијарди во 2025 година.

Исчезнување на малите инвеститори

Во исто време, класичните сигнали на малата инвеститорска манија се речиси целосно згаснати. NFT-тргувањето падна од 16,5 милијарди долари во 2021 на околу 2,2 милијарди во 2025 година. Google Trends покажува значително пониско ниво на интерес за „Bitcoin“ во споредба со претходниот циклус.

Британскиот регулатор FCA утврди дека помал број граѓани поседуваат криптовалути, но со повисоки просечни износи, показател за пазар во кој доминираат професионални, а не мали шпекуланти.

Созревање или преземање?

Крипто-пазарот во 2025 година функционира без малите инвеститори, со помала волатилност и поголема предвидливост, но и под јасна контрола на институциите што доминираат и во традиционалните финансии. Прашањето што останува е дали ова претставува неопходно созревање на секторот, или токму сценариото од кое крипто-просторот отсекогаш се плашеше.