По корупцискиот скандал повторно се отвора ИПАРД 3: Во декември нови огласи за мерките 1, 3 и 7

Нови огласи за ИПАРД 3 за мерките 1, 3 и 7 се најавуваат за декември, откако програмата претходно беше погодена од застој по големиот корупциски скандал во Платежната агенција.

Директорката на Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој, Даниела Иротова-Лазарева, ги повика земјоделците и преработувачките компании уште сега да почнат со подготовка на документацијата за аплицирање.

Нови процедури по корупцискиот скандал

Во Платежната агенција во изминатиот период биле направени измени во постапките и процедурите за спроведување на ИПАРД 3.

Целта е да се намали ризикот од нови злоупотреби на европските средства и да се зајакнат контролите при изборот и исплатата на проектите.

Изменетите процедури треба да го поминат процесот на усогласување и одобрување од надлежните национални и европски институции, по што ќе може да се распишат новите јавни повици.

Мерките 1, 3 и 7 повторно пред земјоделците

Најавата е дека во декември ќе бидат отворени повици за три од најзначајните мерки од ИПАРД програмата.

Мерката 1 е насочена кон инвестиции во земјоделските стопанства, мерката 3 кон инвестиции во преработка и маркетинг на земјоделски и рибни производи, додека мерката 7 поддржува диверзификација на фармите и развој на бизниси во руралните средини.

Иротова-Лазарева порача дека сите кои планираат инвестиции во производствени капацитети, нови насади или други земјоделски проекти треба навреме да почнат со подготовка.

128 милиони евра за Македонија

Вкупната финансиска рамка на ИПАРД 3 за Македонија изнесува околу 128 милиони евра.

Од нив, 97 милиони евра се средства од Европската Унија, додека нешто повеќе од 31 милион евра се обезбедуваат преку национално кофинансирање.

Исплатите беа запрени по аферата во Платежната агенција

Во ноември 2025 година беа запрени исплатите во рамките на ИПАРД 3 по отворањето на корупцискиот случај во кој беше опфатен и тогашниот директор на Платежната агенција, Илија Стоилев.

Европската комисија подоцна потврди дека било стопирано барањето за исплата за третиот квартал од 2025 година, но нагласи дека тоа не значи суспензија на целата ИПАРД 3 програма.

По околу шест месеци застој, во мај 2026 година повторно започна потпишувањето договори и исплатата на веќе реализирани проекти.

Судење за наводен поткуп од над 50.000 евра

Корупцискиот случај во меѓувреме стигна и пред суд.

Повеќе лица се обвинети за кривични дела поврзани со давање и примање поткуп, противзаконито влијание и злоупотреба на службената положба.

Меѓу обвинетите се поранешни и актуелни службени лица, а предметот се однесува на сомнежи за незаконско влијание врз постапки поврзани со добивање финансиска поддршка.

До почетокот на 2027 година треба да се затворат старите субвенции

Директорката најави и забрзување на исплатата на заостанатите субвенции.

Според неа, околу 80 проценти од субвенциите за 2025 година се веќе во завршна фаза на исплата.

Планот е до јануари и февруари да се затворат обврските за 2025 година, а потоа да започне исплатата на субвенциите за 2026 година.

Земјоделците и натаму бараат поголема поддршка

Најавите за новите повици доаѓаат во период кога повеќе земјоделски сектори бараат дополнителна државна помош.

Градинарите бараат поддршка поради ниската откупна цена на црвената пиперка, лозарите бараат интервентна помош по хектар, а овоштарите од Преспа бараат дополнителни три денари за килограм предадено јаболко.

Сточарите, пак, бараат исплата на премиите за предадено млеко и заостанатите субвенции, додека поледелците реагираат на условите поврзани со користењето сертифициран семенски материјал.

Новите огласи за ИПАРД 3 во декември треба да покажат дали системот по корупцискиот скандал ќе продолжи со зајакнати контроли и побрза реализација на европската финансиска поддршка.