Зошто иранската нафта е толку важна за светските рафинерии?
06/03/2026 22:38
Додека светот зборува за барели иранска нафта, многу поретко се објаснува што всушност се наоѓа во нив и зошто токму таа нафта е толку важна за глобалниот енергетски систем.
Суровата нафта не е униформен производ. Таа претставува мешавина од јаглеводороди со различна молекуларна тежина, а токму составот одредува колку лесно може да се преработи во производите што рафинериите ги продаваат – бензин, дизел, авионско гориво и мазут.
Клучен параметар во нафтената индустрија е таканаречената API гравитација, која ја покажува „леснотијата“ на суровата нафта. Колку е поголем бројот, толку нафтата е полесна и полесно се преработува во горива со повисока вредност.
Иранската сурова нафта, особено таканаречената „Iranian Light“, има API гравитација од околу 33 до 36 степени и содржина на сулфур меѓу 1,36 и 1,5 проценти. Тоа ја става во категоријата на нафта која рафинериите ја сметаат за оптимална, бидејќи обезбедува висок принос на бензин и дизел без премногу скапи процеси на преработка.
За споредба, венецуелската тешка нафта Merey има API гравитација од околу 16 степени и значително повисока содржина на сулфур. За нејзина преработка се потребни сложени и скапи индустриски процеси, како коксни единици и напредни системи за десулфуризација.
Од друга страна, американската нафта West Texas Intermediate (WTI) е многу полесна, со API гравитација од 39 до 40 степени и ниска содржина на сулфур. Иако е лесна за обработка, таа често е премногу „лесна“ за рафинериите кои се дизајнирани за средни типови сурова нафта и мора да се меша со потешки видови за да се добие соодветната структура на горивата.
Токму затоа иранската нафта има посебно место на глобалниот пазар – таа се наоѓа точно во средината на спектарот, што ја прави идеална за многу рафинерии во Европа и Азија.
Геополитичкиот фактор дополнително ја зголемува нејзината важност. Голем дел од светската трговија со нафта минува низ Ормутски теснец, клучна поморска рута низ која се транспортира значителен дел од нафтата од Блискиот Исток.
Доколку транспортот низ теснецот биде прекинат, тоа не би значело само намалување на количината на нафта на пазарот, туку и губење на типот на нафта кој глобалниот систем на рафинерии е дизајниран најдобро да го преработува.
Додека светот зборува за барели иранска нафта, многу поретко се објаснува што всушност се наоѓа во нив и зошто токму таа нафта е толку важна за глобалниот енергетски систем.
Од друга страна, американската нафта West Texas Intermediate (WTI) е многу полесна, со API гравитација од 39 до 40 степени и ниска содржина на сулфур. Иако е лесна за обработка, таа често е премногу „лесна“ за рафинериите кои се дизајнирани за средни типови сурова нафта и мора да се меша со потешки видови за да се добие соодветната структура на горивата.
![struja-1-640x427[1]](https://mkinformer.com/wp-content/uploads/2021/06/struja-1-640x4271-1.jpg "Ново поскапување преку скалесто плаќање на струјата")