Пазарите се отрезнуваат: AI еуфоријата слабее, биткоинот го губи статусот на „дигитално злато“

30/06/2026 8:19

Глобалните финансиски пазари влегуваат во период на отрезнување по силниот раст во изминатиот период. Инвеститорите сè повеќе ја преиспитуваат одржливоста на досегашниот наратив за брз профит и високи вреднувања.

Технолошките акции минатата недела забележаа значителна корекција, при што индексот NASDAQ падна за речиси 5 отсто. Високите пазарни вреднувања се најдоа под притисок, а дополнителна неизвесност предизвика информацијата дека OpenAI размислува за одложување на својата иницијална јавна понуда за следната година. Тоа дополнително го разниша оптимизмот околу секторот за вештачка интелигенција.

Инвеститорите ги преиспитуваат AI инвестициите

Несигурноста на пазарите ја зголеми и Федералните резерви на САД, кои испратија кратка и недоволно јасна порака до инвеститорите, оставајќи простор за различни толкувања околу идните каматни стапки.

Особено силен удар претрпе секторот на полупроводници, иако Micron објави импресивни резултати. Сепак, инвеститорите сè повеќе се прашуваат дали огромните вложувања во инфраструктура за вештачка интелигенција се оправдани, особено во услови на високи каматни стапки.

Инфлацијата и каматите остануваат главен ризик

На макроекономски план, PCE инфлацијата во САД изнесува 6,5 отсто, што е највисоко ниво од 2022 година, но во рамките на очекувањата.

Падот на цената на нафтата под 70 долари би можел да го ублажи инфлаторниот притисок. И покрај тоа, пазарите и понатаму проценуваат дека е можно ново зголемување на каматните стапки веќе во септември.

Биткоинот ја губи приказната за „дигитално злато“

Промена на расположението е видлива и на пазарите на суровини и криптовалути. Златото падна под 4.000 долари, додека биткоинот се спушти под 60.000 долари, со што дополнително е разнишана неговата перцепција како „дигитално злато“.

Според аналитичарите, биткоинот сè повеќе се однесува како високо волатилна технолошка акција, а не како сигурно засолниште во кризни времиња.

Институционалниот капитал се повлекува од биткоин ETF-фондовите и се пренасочува кон американските државни обврзници, чии приноси се движат околу 4,5 отсто. Тоа создава дополнителен притисок врз крипто-пазарот.

Хардверот добива предност пред софтверот

Во исто време, инвеститорите стануваат сè поселективни. Софтверските компании губат дел од привлечноста, додека побарувачката за хардвер расте поради развојот на AI инфраструктурата.

Apple веќе најави поскапување на уредите поради растот на цените на компонентите, што укажува на дополнителни притисоци во синџирите на снабдување.

Иако технолошките гиганти досега го носеа растот на берзанските индекси, повеќе компании бележат остри падови. Coinbase изгуби 69 отсто од вредноста, додека Oracle и Salesforce паднаа по 57 отсто, што покажува дека ранливоста во секторот е поширока.

Пазарите повторно се враќаат кон основите

Во вакво пазарно окружување, крајот на приказната за биткоинот како „дигитално злато“ не е изолиран случај, туку симптом на поширока промена.

Пазарите повторно се враќаат кон основите. Во фокусот повторно се профитабилноста, реалните приходи, каматните стапки и одржливите деловни модели, додека скапите и високо ризични инвестиции сè потешко ја оправдуваат својата пазарна вредност.