На клинички ѓубре пред прозорците, сепса во статистиките
02/07/2026 10:03
Нечистотијата пред Клиничкиот центар и сепсата во извештаите, каде е Институтот за јавно здравје?
Хигиена на најниско ниво, фотографиите од кругот на Клиничкиот центар зборуваат повеќе од сите службени соопштенија
Отпадот пред прозорците, срамна слика за најголемата болница
Зачудувачки е фактот што пациентите почесто подлегнуваат на сепса отколку на основната болест поради која биле хоспитализирани. Она што дополнително загрижува е дека околината околу Клиничкиот центар во Скопје повеќе личи на простор каде што негрижата е доведена до врв, отколку на место каде што престојуваат луѓе со ослабен имунитет и каде што секојдневно се спасуваат животи. Веројатно најголемиот проблем не е само ѓубрето, туку фактот што некој се осмелил да го обелодени.
Утринава, во кругот на Клиничкиот центар, фотографиите говорат појасно од секој официјален документ или прес-конференција. Под прозорските рамки, покрај болничките ѕидови, меѓу климатизерите, инсталациите и медицинските простории, расфрлани се отпадоци, пластични шишиња, догорчиња од цигари, кал и нечистотија што не би била прифатлива ниту во запуштен магацин, а камоли во најголемата здравствена установа во земјата. Иронијата е болна: токму таму каде што болните доаѓаат со надеж за спас, амбиентот им порачува дека системот е тој што прво треба да се излекува.
Сепсата не е само бројка, таа е резултат на запоставена средина
Пред вакви простори се наоѓаат луѓе со намален отпор кон инфекции, пациенти по оперативни зафати, лица со висок ризик од компликации, нивните семејства кои со трепет чекаат вест и медицинскиот кадар кој секојдневно се бори за секој живот. А пред нивните очи се простира амбиент кој повеќе одразува институционална апатија отколку здравствена грижа.
Кога станува збор за болнички инфекции и сепса, од институциите обично стигнуваат одговори полни со протоколи, комисии и административна терминологија. Но, овие слики поставуваат многу поедноставно прашање: ако ваква е сликата надвор, каква е онаа внатре?
Институтот за јавно здравје, во кругот, но невидлив
И тогаш неминовно се наметнува уште едно прашање: каде во сета оваа приказна е Институтот за јавно здравје? Одговорот е речиси апсурден, во истиот тој круг на Клиничкиот центар. Значи, нечистотијата не е некаде далеку, туку е пред самите институции чија основна задача е превенција, контрола и здравствена безбедност. Се чини дека кај нас дури и ѓубрето мора да закаже термин за да биде забележано.
Не е потребно да се биде лекар за да се сфати дека нечистотијата и болницата се исклучително лоша комбинација. Не е потребно да се биде епидемиолог за да се знае дека пациентот кој се бори за живот има право барем на хигиенски уредна средина. И не е потребно да се биде инспектор за да се заклучи дека ова не е само естетски пропуст, туку длабок проблем на одговорност, контрола и институционална свест.
Симбол на системската криза во здравството
Клиничкиот центар не е обична градба. Тој е визит-карта на македонското здравство. А кога визит-картата изгледа вака, тогаш проблемот не е само во отпадот на земја, туку во отпадот под површината, административниот, политичкиот и системскиот, кој со години се префрла од една институција на друга.
Хигиената во болничките услови не е привилегија. Таа е основна заштитна линија. Ако таа линија изгледа вака, тогаш граѓаните имаат целосно право да се запрашаат: од што прво треба да се заштитат пациентите кога ќе влезат во болница – од болеста или од системот што треба да ги лекува?
Сепсата не е само статистика. Таа е реална закана која, во услови на ваква хигиена, станува уште поопасна. А одговорот на прашањето „каде е Институтот за јавно здравје?“ останува да виси во воздухот, заедно со прашината пред прозорците на Клиничкиот центар.
