100 години од смртта на Крсте Петков Мисирков: Последните недели ги минал во болки, а семејството немало пари за погреб

На 26 јули 1926 година во Софија почина Крсте Петков Мисирков, една од најзначајните личности во македонската национална, јазична и културна историја.

Сто години подоцна, неговиот трагичен крај и понатаму останува силно сведоштво за животот на човекот кој остави огромно дело, но последните денови ги минал во болка, сиромаштија и речиси целосна осаменост.

Шест недели бил лекуван без точна дијагноза

Откако му се слошило, Мисирков најпрво бил примен во болницата на д-р Палчев во Софија.

Бидејќи неговата состојба продолжила да се влошува, со помош на проф. д-р Стојанов бил префрлен во Александровата болница, денешната Интерна клиника при Медицинскиот факултет во Софија.

Според спомените на неговата сопруга Екатерина, лекарите шест недели не успевале точно да ја утврдат причината за неговата тешка состојба.

Се претпоставувало дека станува збор за менингитис или енцефалитис.

По шест недели болки и повремени губења на свеста, Крсте Петков Мисирков починал на 26 јули 1926 година.

Подоцна било утврдено дека причината за смртта била тумор на мозокот.

Телото цел ден останало во болничката соба

По смртта, телото на Мисирков цел ден останало во болничкиот кревет.

До него била само неговата сопруга Екатерина.

Немало кој да го пренесе во мртовечницата, а семејството немало пари ниту за погреб.

Свеќите крај неговото тело ги донеле милосрдните сестри од болницата.

Од болницата било предложено телото да остане за секцирање, но Екатерина и нивниот син Сергеј го одбиле тоа.

До гробот го испратиле само десетина луѓе

Крсте Петков Мисирков бил погребан во делот за сиромашни на Софиските гробишта.

До последното почивалиште го испратиле само десетина луѓе.

Трагичниот погреб бил остар контраст со значењето што неговото дело подоцна ќе го добие во македонската историја.

Во истиот гроб почиваат и неговите најблиски

Правнукот на Мисирков, Борис Мисирков, во разговор со писателот и новинар Блаже Миневски раскажал дека во истиот гроб подоцна биле погребани и други членови на семејството.

Во 1960 година таму бил погребан единствениот син на Крсте, Сергеј.

Во 1971 година во истиот гроб била погребана и неговата сопруга Екатерина, а подоцна и нивниот потомок Борис Мисирков.

Семејниот гроб се наоѓа на Софиските гробишта, на парцела 89, ред 17, гроб 4.

Семејството не дозволило отворање на гробот

Во повеќе наврати била покрената иницијатива посмртните останки на Мисирков да бидат пренесени во Македонија.

Според неговиот правнук, Екатерина по Втората светска војна дала начелна согласност за тоа.

Сепак, иницијативата не била реализирана.

Откако и другите членови на семејството биле погребани на истото место, можноста за пренесување на останките станала многу посложена.

Борис Мисирков изјавил дека семејството не сакало да се отвора гробот, бидејќи во него не почива само Крсте Петков Мисирков.

Архивата била предадена во Скопје

Според сведоштвото на правнукот, семејството во Софија не задржало речиси ништо од личната архива на Мисирков.

Зачуваните документи и материјали биле предадени во Скопје.

МИА подоцна го објави и барањето на Екатерина Мисиркова за пренесување на посмртните останки на нејзиниот сопруг во Македонија.

Делото на Мисирков остана темел на македонската мисла

Крсте Петков Мисирков починал во сиромаштија и без признанието што неговото дело подоцна ќе го добие.

Неговата книга „За македонцките работи“, објавена во 1903 година, денес се смета за едно од најзначајните дела за македонскиот јазик, националната самобитност и политичката мисла.

Сто години по неговата смрт, трагичните последни денови остануваат потсетник на судбината на човекот кој го посветил животот на македонската национална кауза, а бил погребан во туѓина, во сиромаштија и во присуство на само неколкумина луѓе.