Речиси секој петти граѓанин во Македонија живее во сиромаштија, најпогодени се децата
28/12/2025 13:02
Речиси секој петти граѓанин во земјава живее под прагот на сиромаштија. Според Лаекенските индикатори за сиромаштија што ги објави Државен завод за статистика, стапката на ризик од сиромаштија во 2024 година изнесува 21,9 проценти, што ја потврдува сериозноста на социјалните предизвици со кои се соочува државата.
Најизразена сиромаштијата е кај децата и младите до 17 години, каде што ризикот достигнува 29,5 проценти, без значајни разлики меѓу момчињата и девојчињата. Овие податоци укажуваат дека речиси секое трето дете расте во услови на финансиска несигурност.
Кај возрасната популација од 18 до 64 години, како и кај лицата над 65 години, стапките се пониски, но родовите разлики и понатаму се присутни. Жените се поизложени на сиромаштија, особено во повозрасната група, каде што стапката изнесува 20,7 проценти, во споредба со 19,5 проценти кај мажите.
👨👩👧👦 Домаќинствата – клучен фактор на ранливост
Ризикот од сиромаштија значително варира во зависност од структурата на домаќинствата. Најранливи се самечките домаќинства и оние со издржувани деца.
Особено загрижувачки се податоците за:
самохраните родители, каде што стапката на сиромаштија достигнува 45,8 проценти;
домаќинствата со двајца возрасни и три или повеќе деца, кај кои 54,8 проценти од членовите живеат под прагот на сиромаштија.
Кај семејствата со двајца возрасни и две деца, стапката изнесува 17,1 процент, што покажува дека ни домаќинствата со работоспособни членови не се целосно заштитени.
За оваа категорија, прагот на сиромаштија е утврден на 374.400 денари годишно (околу 6.100 евра), односно месечен приход од најмалку 31.200 денари за да не се сметаат за сиромашни.
💼 Сиромашни и покрај тоа што работат
Податоците според економски статус откриваат дополнителни разлики. Кај вработените лица, стапката на сиромаштија изнесува 7,9 проценти, што укажува на постоење на феноменот на „сиромашни вработени“ – лица кои имаат работа, но нивните приходи не се доволни за пристоен живот.
Кај пензионерите, стапката е повисока и изнесува 12 проценти, што ја нагласува ранливоста на дел од оваа популација, особено во услови на зголемени трошоци за живот.
📉 Нееднаквост и европска методологија
Нееднаквоста во распределбата на приходите, мерена преку Џини коефициентот, во 2024 година изнесува 29,1 процент, што претставува важен индикатор за социјалната кохезија во општеството.
Податоците се базираат на Анкетата за приходите и условите за живеење, спроведена согласно методологијата и препораките на Европската Унија. Прагот на сиромаштија е дефиниран како 60 проценти од медијалниот еквивалентен приход, што овозможува меѓународна споредливост.
🧩 Заклучок
Податоците за 2024 година јасно покажуваат дека сиромаштијата останува еден од најголемите социјални проблеми во Македонија, со нерамномерно влијание врз децата, самохраните родители, пензионерите и дел од вработените. Овие индикатори ја нагласуваат потребата од поефикасни и таргетирани социјални политики кои ќе обезбедат реална заштита за најранливите категории граѓани.
