Европа и Канада ја намалуваат зависноста од американски софтвер: Во фокус дигиталниот суверенитет и контролата врз податоците

02/10/2026 14:52

Зависност од американски софтвер сè повеќе станува тема во Европа и Канада. Владите бараат поголема контрола врз системите што секојдневно ги користат.
Фокусот е ставен на дигиталниот суверенитет. Се разгледуваат и повеќе решенија со отворен код.
Целта не е целосно отстранување на американската технологија. Наместо тоа, државите сакаат да ја намалат зависноста од мал број странски компании.

Повеќе софтвер со отворен код

Европските институции сè повеќе ја промовираат употребата на open-source софтвер.
Таквите решенија им даваат поголема контрола на институциите. Воедно, тие ја намалуваат зависноста од еден добавувач.
Тоа е особено важно кај јавната администрација. Истото важи и за cloud услугите и чувствителните државни системи.
Европа сака да развива и повеќе сопствена дигитална инфраструктура. Дел од неа треба да биде управуван од европски компании и институции.

И Канада бара поголема контрола

Сличен пристап има и Канада.
Канадските институции сè повеќе зборуваат за дигитален суверенитет. Во фокус се државните податоци и инфраструктурата.
Главното прашање е кој има контрола врз чувствителните информации.
Владата сака поголема сигурност кај cloud услугите. Воедно, сака да ја намали зависноста од странски добавувачи.

Американскиот CLOUD Act отвора прашања

Еден од главните проблеми е американскиот CLOUD Act.
Законот им овозможува на американските власти да побараат одредени податоци од американски компании. Тоа може да важи и кога податоците се чуваат надвор од САД.
Поради тоа, физичката локација на серверот не е единственото важно прашање.
Важно е и под чија правна надлежност работи компанијата што ги контролира податоците.
Ова особено ги засега владите. Тие управуваат со чувствителни информации за граѓаните и институциите.

Не се исфрла целосно американската технологија

На социјалните мрежи се појавуваат и порадикални тврдења.
Според нив, Европа и Канада целосно го отстрануваат американскиот софтвер од државните компјутери.
Таквата слика е претерана.
Во моментов фокусот е на намалување на зависноста. Се бара и поголема диверзификација на добавувачите.
Паралелно се развиваат локални cloud платформи. Се вложува и во open-source технологија.

Кој навистина ја контролира инфраструктурата?

Ова прашање станува сè поважно.
Државите не сакаат нивните клучни системи целосно да зависат од неколку странски компании.
Поради тоа, Европа вложува во сопствени cloud капацитети. Се развиваат и европски дигитални платформи.
Канада оди во слична насока. Таму акцентот е ставен на контрола, сигурност и правна заштита на податоците.
Дебатата затоа не е само за Microsoft, Google или други американски компании.
Прашањето е многу пошироко. Кој ги контролира системите од кои зависи функционирањето на државата?
Токму затоа зависност од американски софтвер станува важна тема во Европа и Канада.