Израел и Хамас постигнаа договор за прекин на огнот, надеж за крај на двегодишниот конфликт во Газа
09/10/2025 8:47
По две години крвав конфликт, Израел и Хамас конечно постигнаа договор за првата фаза од планот за мир во Газа, со што непријателствата се привремено запрени и се отвора патот кон траен прекин на огнот. Според извештаите, договорот претставува најголема надеж за ставање крај на војната која однесе десетици илјади животи и предизвика сериозни тензии во целиот Блиски Исток.
Според објавата на американскиот претседател Доналд Трамп на неговата платформа Truth Social, се очекува брзо ослободување на сите заложници, додека Израел ќе го повлече своето вооружување до договорената демаркациона линија – како прв чекор кон, како што рече, „силен и траен мир“.
Хамас потврди дека го прифатил предлогот на Трамп, кој предвидува повлекување на израелските сили од Газа и размена на заложници и затвореници. Според дипломатски извори, околу 20 заложници би можеле да бидат ослободени до крајот на неделата, а над 1.700 палестински затвореници се очекува да бидат пуштени во рок од 72 часа по потпишувањето на договорот, кое е планирано за четврток.
Во интервју, Трамп изјави дека верува дека „заложниците ќе се вратат дома до понеделник“.
Реакции во Израел и Газа
Договорот беше проследен со прослави и емоции во Тел Авив, каде семејствата на заложниците и нивните поддржувачи со радост пееја „Нобелова награда за Трамп“, отворајќи шампањ и прегрнувајќи ги ослободените.
Во Газа, жителите ја пречекаа веста со мешавина од радост и неверување. „Благодарност до Бога за прекинот на огнот и крајот на крвопролевањето,“ изјави Абдул Маџид Абд Рабо од јужниот дел на енклавата.
Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху го нарече договорот „голем ден за Израел“ и порача дека нема да се одмори „додека сите заложници не се вратат дома и не се постигнат сите цели“.
Меѓународни реакции
Генералниот секретар на ОН Антонио Гутереш го поздрави договорот и повика на целосно почитување на неговите услови. Британскиот премиер Кеир Стармер го опиша како момент на „длабока олеснителност“, додека Трамп го нарече „голем ден за Израел, арапскиот и муслиманскиот свет и за сите нации во регионот“.
САД, Катар, Турција и Египет одиграа клучна улога во посредувањето, со преговори што се одвиваа во Шарм ел-Шеих. Иако деталите на договорот сè уште се финализираат, отворени остануваат прашања како разоружувањето на Хамас и идното управување со Газа.
Предизвици и неизвесности
Војната во Газа остави разорни последици – над 67.000 загинати, главно цивили, и повеќе од 170.000 повредени, меѓу кои 20.000 деца. Голем дел од инфраструктурата е уништен, а населението се соочува со хуманитарна катастрофа.
Иако договорот носи надеж за мир, експертите предупредуваат дека неговата реализација ќе биде сложен и долг процес. САД најавија дека ќе учествуваат во програмите за обнова на Газа, но регионот ќе се соочи со сериозни безбедносни и политички предизвици во наредниот период.
