Постигнат мировен договор меѓу САД и Иран, потпис на 19 јуни

15/06/2026 8:19

Постигнат мировен договор меѓу САД и Иран, потпишување на 19 јуни во Швајцарија

Премиерот на Пакистан, Шехбаз Шариф, кој дејствуваше како посредник во преговорите, објави дека е постигнат мировен договор меѓу Соединетите Американски Држави и Исламската Република Иран. Веста ја потврди и американскиот претседател Доналд Трамп на својата социјална мрежа Truth Social. Официјалната церемонија на потпишување ќе се одржи на 19 јуни во Швајцарија.

Шариф: „Задоволство ни е да објавиме“

„По интензивните разговори, со задоволство објавуваме дека е постигнат мировниот договор меѓу Соединетите Американски Држави и Исламската Република Иран. Двете страни прогласија моментален и траен прекин на воените операции на сите фронтови, вклучително и во Либан“ , изјави Шехбаз Шариф.

Трамп: „Многу претседатели не успеаја, јас успеав“

Трамп на Truth Social напиша:

„Овој голем договор ќе донесе мир и безбедност во целиот регион. Многу претседатели се обидоа да склучат мир со Иран, и сите не успеаја пред мене. Лидерите на регионот, за прв пат, пронајдоа претседател кој може да им помогне да постигнат вистински мир. Со отворањето на теснецот по потпишувањето на Договорот во петок, со цел отстранување на мини, нафтата повторно ќе тече од двата краја за регионот и за светот!“

Иран потврди

Заменик министерот за надворешни работи на Иран во телефонски разговор со државната телевизија потврди дека договорот е финализиран и дека официјалното потпишување ќе се случи во Швајцарија во петок.

Што содржи договорот? (14 клаузули)

Иранската новинска агенција Мехр ги објави сите 14 клаузули од Меморандумот за разбирање со САД:

Трајно и веднаш прекинување на војната на сите фронтови, вклучително и Либан.
Обврска на САД за немешање во внатрешните работи на Иран и почитување на суверенитетот на Исламската Република Иран.
Целосно укинување на поморската блокада во рок од 30 дена.
Обврска на САД да ги повлечат своите сили од околината на Иран.
Повторно отворање на Ормутскиот теснец во рок од 30 дена според иранските договори.
Суспензија на санкциите за продажба на нафта, петрохемиски производи и деривати и целосен пристап на Иран до неговите финансиски ресурси.
САД и нивните сојузници треба да презентираат планови за реконструкција на Иран во износ од најмалку 300 милијарди долари.
60 дена преговори за постигнување конечен договор врз основа на нуклеарните прашања и целосно укинување на санкциите и резолуциите на ОН и МААЕ.
Повторување на обврската на Иран според договорот да не произведува нуклеарно оружје.
За време на преговарачкиот период, САД се обврзаа да не додаваат сили во регионот и да не воведуваат нови санкции.
Ослободување на 24 милијарди долари од блокираните средства на Иран за време на 60-дневниот преговарачки период. Половина од сумата мора да му биде ставена на располагање на Иран пред почетокот на преговорите.
Формирање на надзорен механизам за спроведување на договорот.
Конечниот договор ќе биде одобрен со резолуција на Советот за безбедност на ОН.
Конечните преговори нема да започнат пред ослободувањето на половина од блокираните средства, суспендирањето на санкциите за нафта и укинувањето на блокадата. Дискусиите за ракетната програма на Иран дефинитивно се отстранети од дневен ред.

Што се добива, а што се отстапува?

За да се дојде до нешто што секоја страна може да го продаде како победа:

На Трамп му треба долгорочна (најмалку 20 години), проверлива забрана за нуклеарно збогатување од страна на Техеран.
На Иран му треба сеопфатно олеснување на санкциите и пристап до десетици милијарди долари замрзнати приходи од нафта.

Договорот ги отстранува дискусиите за ракетната програма на Иран од дневен ред – клучна отстапка на Вашингтон.

Реакција на американски сенатор

Американскиот сенатор Линдзи Греам (Републиканска партија) изјави дека иако е „задоволен“ што е договорен меморандум за разбирање, тој е „донекаде загрижен“ што гледиштето на Иран за договорот се чини различно од она што го тврди американскиот преговарачки тим. Тој најави дека ќе го разгледа „финалниот производ“ во Конгресот.