Мохамед Багер Галибаф е човекот на кого мисли Трамп кога вели дека преговара со Иран
25/03/2026 15:24
Мохамед Багер Галибаф се споменува како можен соговорник во обидите да се дојде до крај на војната. Во момент кога кругот на моќ во Иран се стеснува, претседателот на иранскиот парламент сè почесто се посочува како фигура што би можела да има улога во евентуалните контакти со Вашингтон.
Во иранскиот политички врв, Галибаф сега се издвојува како еден од ретките преживеани и влијателни центри на моќ. Тоа автоматски го става во фокусот на сите шпекулации околу можни преговори и внатрешно прегрупирање во Техеран.
Сепак, тоа не значи дека тој е природен избор за договор со Америка. Напротив, токму тука почнуваат најголемите дилеми.
Вашингтон можеби погрешно ја чита иранската структура
Проблемот е што моќта во Иран традиционално не лежи во парламентот. Таа лежи кај врховниот лидер и тесниот безбедносен круг околу него. Затоа, идејата дека Галибаф сам може да биде клучен канал за договор отвора прашање дали Вашингтон навистина го разбира иранскиот систем.
Дури и ако во Техеран има потреси и промени, тоа не значи дека претседателот на парламентот автоматски станува главниот човек. Иранскиот систем е многу подлабок, потврд и повеќеслоен.
Галибаф е човек на безбедносниот апарат
Галибаф е роден во 1961 година во Машад. Неговата кариера е цврсто врзана со Корпусот на исламската револуционерна гарда. За време на иранско-ирачката војна командувал со единица на ИРГК, а подоцна бил на повеќе важни функции во безбедносниот и државниот апарат.
Тој бил началник на аерокосмичката служба на ИРГК, а потоа и шеф на полицијата. Подоцна стана и градоначалник на Техеран, а денес е претседател на парламентот. Тоа значи дека зад себе има силно безбедносно, а не класично дипломатско минато.
Неговиот имиџ е тврд, а не дипломатски
Галибаф нема имиџ на мек политичар или реформатор. Напротив, неговото име со години се врзува со тврд пристап, силна контрола и репресивна политика кон неистомислениците.
Тој и во минатото јавно покажувал гордост за суровото справување со протести. Затоа, тешко е да се продаде како прагматичен мост меѓу Иран и Америка. Особено ако се бара личност што би оставила впечаток на умерен и доверлив преговарач.
Обвиненија за корупција постојано го следат
Во текот на кариерата, Галибаф беше следен од бројни обвинувања за корупција. Тие никогаш не добија конечен судски епилог, но останаа траен дел од неговата политичка биографија.
Дополнително, неговото семејство беше во фокус и поради наводи за луксузни шопинг патувања и купување имот во Истанбул. Тој ги негираше тие обвинувања и тврдеше дека станува збор за политичка клевета.
Во политиката се менувал, но не и во суштината
Галибаф во различни периоди се претставуваше на различен начин. Понекогаш звучеше како прагматичен модернизатор, отворен за економски развој и странски инвестиции. Во други моменти, пак, целосно се вклопуваше во тврдата линија на системот.
Тој го поддржа нуклеарниот договор од 2015 година. Подоцна, кога Трамп се повлече од него, почна да тврди дека иднината на Иран лежи во потесни врски со Русија и Кина. Тоа покажува политичка прилагодливост, но не и јасна идеолошка дистанца од системот.
Трамп можеби гледа сила, а не сложеност
Од перспектива на Трамп, Галибаф можеби изгледа како тип на човек со кој може да се разговара. Тврд, директен, безбедносно вмрежен и со влијание. Но тоа не значи дека е и вистинскиот човек за траен договор.
Токму тука е клучната замка. Ако Вашингтон мисли дека преку Галибаф разговара со целиот систем, можно е сериозно да ја преценува неговата тежина и да ја потценува сложеноста на иранската држава.
И самиот Галибаф испрати тврда порака
Откако почнаа да се шират информации дека Вашингтон го гледа како доверлив соговорник, Галибаф јавно возврати со остар тон. Тој напиша дека народот бара понижувачко казнување на агресорите и дека не се воделе никакви преговори со Америка.
Со тоа, јасно стави до знаење дека не сака да изгледа како човек што прави отстапки под притисок. Напротив, пораката му беше насочена и кон домашната јавност и кон надворешните актери.
Мохамед Багер Галибаф се споменува како можен соговорник, но тоа не значи дека ќе стане човекот што ќе ја затвори војната. Можно е да има улога во поширокото безбедносно раководство. Можно е и само да се користи како тест-балон во дипломатските игри.
Во секој случај, едно е јасно. Ако некој во Вашингтон мисли дека во Галибаф нашол едноставен пат до договор, тогаш можеби повторно ја потценува тежината, тврдоста и внатрешната логика на иранскиот систем.
