Германија и Франција туркаат нов модел за проширување, Балканот би влегувал постепено во ЕУ
04/06/2026 20:01
Германија и Франција предлагаат нов пристап кон проширувањето на Европската Унија, со кој земјите од Западен Балкан би се интегрирале постепено, а не дури на самиот крај од процесот. Предлогот е содржан во нон-пејпер испратен во пресрет на самитот ЕУ–Западен Балкан во Тиват.
Во документот, Берлин и Париз бараат Европската комисија да подготви конкретни предлози за олеснување на постепената интеграција на земјите кандидати. Идејата е тие порано да добиваат пристап до одредени европски механизми и придобивки, ако покажат реален напредок во реформите.
Повеќе пристап до ЕУ уште пред полноправно членство
Една од клучните идеи е земјите кандидати да добијат преференцијален пристап до внатрешниот пазар на ЕУ, врз основа на нивниот напредок во преговорите. Воедно, се предлага и поблиско вклучување во работата на европските институции, вклучително и можност да присуствуваат како набљудувачи на одредени состаноци, но без право на глас.
Според предлогот, претставници од земјите на Западен Балкан и Молдавија би можеле почесто да учествуваат на заеднички состаноци со Европската комисија и Европскиот парламент, а заедничките парламентарни комисии би се состанувале поредовно.
Целта е да се забрзаат реформите
Во нон-пејперот се нагласува дека политиката на проширување има потреба од нов моментум. Германија и Франција сметаат дека сегашниот процес е премногу бавен и оптоварен со процедури, па затоа предлагаат дел од тие чекори да се поедностават.
Главната идеја е фокусот да се стави на суштината на реформите, а не само на формалните фази од преговарачкиот процес. Тоа би требало да создаде дополнителен поттик за земјите кандидати побрзо да ги исполнуваат условите.
Полноправното членство останува крајна цел
И покрај новиот пристап, во документот јасно се наведува дека постепената интеграција не треба да биде замена за полноправно членство. Напротив, Германија и Франција велат дека тоа треба да биде дополнителна мотивација за земјите побрзо да стигнат до целосно приклучување во Унијата.
Во предлогот стои дека заедничката цел останува иста, целосно комплетирање на Унијата како вистинска Европска унија.
И модел сличен на ЕЕА
Документот предлага и можност земјите кандидати, под одредени услови, да учествуваат во единствениот европски пазар преку модел сличен на Европската економска област плус. За тоа би требало претходно да го усвојат и применат европското законодавство од првите пет кластери и привремено да затворат релевантни поглавја.
Тоа значи дека државите би можеле да добијат дел од економските придобивки од ЕУ уште пред формалното членство, но само ако исполнат конкретни критериуми.
Со тоа, нов модел за проширување на ЕУ за Балканот станува нова француско-германска иницијатива што треба да внесе свежа динамика во процесот, но и да покаже дека Брисел е подготвен да понуди повеќе од симболична поддршка на патот кон членството.
Германија и Франција предлагаат нов пристап кон проширувањето на Европската Унија, со кој земјите од Западен Балкан би се интегрирале постепено, а не дури на самиот крај од процесот. Предлогот е содржан во нон-пејпер испратен во пресрет на самитот ЕУ–Западен Балкан во Тиват.
