Рама за протестите: Хибридна војна од надворешни непријатели

„Фламинго револуција“: Рама ги обвинува надворешните непријатели

Веќе повеќе од три недели, секоја вечер во 19 часот, илјадници Албанци се собираат на плоштадот во Тирана. Она што започна како локален еколошки протест, прерасна во најмасовното граѓанско движење во Албанија од падот на комунизмот, наречено „Фламинго револуција“, според птиците што живеат во заштитената крајбрежна зона Звернец, каде владата планира да гради луксузен туристички комплекс.

Од екологија до политичка криза

Првично мотивирани од заштитата на животната средина, демонстрантите набрзо ги проширија барањата, вклучувајќи го и повикот за оставка на премиерот Еди Рама. Она што ги обединува, според аналитичарите, не е идеологијата, туку длабокото незадоволство од политичкиот систем. Политикологот Бленди Кајсу изјави за Дојче Веле:

„Сведоци сме на длабока криза на албанскиот демократски модел. Она што ги обединува овие демонстранти денес повеќе не е идеологијата, туку убедувањето дека политичкиот систем повеќе не ги претставува.“

Рама: Протестите се хибридна војна

Премиерот Рама, сепак, ги отфрла обвинувањата дека станува збор за домашно незадоволство. Наместо тоа, тој протестите ги гледа како дел од „хибридна војна“ поттикната од надворешни влијанија и дигитална манипулација. На состанокот на парламентарната група на Социјалистичката партија, Рама рече:

„Светот се разбуди не поради судбината на лагуната, туку поради името на Џаред Кушнер.“

Кушнер, зетот на американскиот претседател Доналд Трамп, е инвеститор зад луксузниот комплекс во Звернец. Рама тврди дека зад протестите стојат „дигитални платеници“ финансирани од поединечни држави, вклучително и од Иран.

Експерти: Стратегија за одвлекување на вниманието

Професорката по политичка комуникација, Јонила Годоле, смета дека реториката на Рама е позната комуникациска стратегија за пренасочување на вниманието.

„Кога граѓанскиот протест се претставува како ирански, антиизраелски или дело на противниците на Трамп, фокусот се префрла од она што го бараат демонстрантите. Дискусијата се префрла на наводните креатори на протестите, надворешниот непријател“, изјави таа за DW.

Таа додава дека во оваа реторика може да се препознаат одгласи од комунистичкото минато на Албанија, кога секое политичко несогласување редовно се претставуваше како дело на непријателски странски сили.

Алгоритмите не се причина за протестот

Професорот Артан Фуга, пак, смета дека припишувањето на протестите на алгоритмите е мешање на средствата со причината.

„Алгоритмот е дел од комуникациската средина. Може да го забрза ширењето на пораките, да ги зголеми емоциите и да ја зголеми видливоста. Но, тој не е причина за социјално незадоволство“, изјави тој за DW.

Тензиите се градеа со години

Пресвртницата, според набљудувачите, се случи на 30 мај на плажата во Звернец, кога приватното обезбедување влечеше демонстрант по песокот пред камерите на мобилните телефони. Видеото брзо се прошири, а протестите добија национален карактер. Фуга вели:

„Тоа беше шокантен момент за албанската јавност. Таа сцена го разоткри односот меѓу граѓаните и државата, меѓу поединецот и неговите права, како и конфликтот меѓу приватните интереси и јавното добро.“

ЕУ изрази загриженост

Европскиот парламент во својата резолуција изрази сериозна загриженост за случувањата во заштитеното подрачје Вјоса-Нарта и повика на итен мораториум за нови градежни дозволи. Сепак, Годоле предупредува дека реториката за хибридни закани може да го одвлече меѓународното внимание од демократските барања на граѓаните.

„Со години, Европа повикува на зајакнување на граѓанското општество. Денес, Албанија има силно граѓанско општество кое се мобилизираше во невидени размери, но меѓународната поддршка за таа мобилизација е многу слаба. Се поставува прашањето дали граѓанското општество е добредојдено само кога е слабо, а не кога станува вистински политички актер.“