Почнува изградбата на базата на НАСА на Месечината – првите мисии до 2028 година
Агенцијата издвојува 590 милиони долари за четири мисии, долгорочната цел е полупостојани населби до 30-тите години
Почеток на имплементацијата на базата вредна 30 милијарди долари
Плановите на НАСА за изградба на база на Месечината, вредни 30 милијарди долари, влегуваат во сериозна фаза на имплементација. Вселенската агенција забрзано ги разработува начините за испорака на лендери, ровери, возила и друга опрема на површината на Месечината за да ги избегне скапите доцнења, пишува CNN.
НАСА објави дека на три компании, Астроботик, Фајрфлај и Интуитив машинс, ќе им плати околу 590 милиони долари за четири мисии за достава на научни инструменти и товар на Месечината.
„Астроботик е единствениот добавувач на кој му се доделени две мисии“, велат од НАСА.
Агенцијата, исто така, размислува за пренамена на роверот за Марс, наречен Промис, за користење на Месечината. Сето тоа е дел од поширокиот план за користење роботски возила за изградба на инфраструктура што ќе можат да ја користат идните човечки истражувачи.
Се очекува оваа почетна фаза да трае до 2028 година и да чини околу 10 милијарди долари.
Долгорочна визија, населби на Месечината
Втората и третата фаза, во кои се вклучени планови за изградба на првите модули под притисок за живеење на Месечината и инсталација на генератори на електрична енергија, ја претставуваат визијата на НАСА за продолжување на изградбата на базата во текот на 30-тите години.
Крајната цел е, како што велат од НАСА, астронаутите да живеат и да работат во „полупостојани“ населби.
Натпреварување со Кина
Целиот план е дел од напорите на вселенската агенција да се натпреварува со Кина, чија вселенска програма оствари драматичен напредок во изминатата деценија. Американските законодавци постојано предупредуваат дека кинеските напори се закануваат да ја засенат технолошката надмоќ на Соединетите Држави во вселената.
Базата на Месечината е составен дел од програмата „Артемис“ на НАСА, која досега веќе чинеше приближно 100 милијарди долари. Севкупно, НАСА очекува дека самата база ќе чини околу 30 милијарди долари.
Први пречки, експлозија на ракетата на Блу Ориџин
И покрај амбициозните планови, НАСА веќе се соочува со проблеми. Компанијата „Блу ориџин“, која ја основа Џеф Безос, требаше годинава да испорача прототип на својот масивен роботски лендер „Блу мун“ на јужниот пол на Месечината – област од голем интерес бидејќи се верува дека содржи резерви на воден мраз, кој може да се претвори во ракетно гориво или вода за пиење.
Меѓутоа, „Блу ориџин“ во мај доживеа голем неуспех кога една од неговите ракети „Њу Глен“ експлодира на лансирната рампа, уништувајќи клучна инфраструктура чија обнова ќе трае со месеци. Не е јасно колку тоа би можело да го одложи лансирањето на „Блу мун“.
„Со месеци во НАСА зборуваме дека нема да седиме со скрстени раце и да чекаме да се создадат услови за остварување на најважните национални цели. Ќе преземеме активна улога покрај нашите партнери, исто како и во шеесеттите години, за да ги надминеме пречките и да ги постигнеме саканите резултати“, рече администраторот на НАСА, Џаред Ајзакман.
Иновации на приватниот сектор
„Блу ориџин“ не е единствениот партнер на НАСА. „Спејс-екс“, исто така, работи на развој на својата ракета „Старшип“ за транспорт на астронаути на Месечината, иако тоа масивно возило се уште не е оперативно. Но НАСА има на располагање други компании за испорака на товар.
Тексашката компанија „Фајрфлај“ досега е единствената што успешно изврши мисија, спуштајќи го своето возило „Блу гост“ во близина на екваторот на Месечината минатата година. Друга тексашка компанија, „Интуитив машинс“, исто така, двапати спушти лендери во близина на јужниот пол, но двата пати тие се превртеа.
Предизвици, време, финансии и инфраструктура
Патот до воспоставување постојана населба е преполн со технолошки, политички и етички прашања. Експертите предупредуваат на драматичен недостиг на инфраструктура на Месечината за поддршка на таква колонија. Дури ни прашањето за одржување на точното време не е решено, бидејќи секундите на Месечината минуваат нешто побрзо отколку на Земјата.
Финансиската ситуација останува нејасна. Иако администрацијата на Трамп се обидуваше да го зголеми финансирањето на базата на Месечината за да „воспостави доминација на САД“, голем дел од доделените средства беа наменски. На пример, околу 2,6 милијарди долари беа предвидени за изградба на вселенската станица Гејтвеј, но НАСА во март нагло се откажа од тие планови, велејќи дека ресурсите подобро би се искористиле за изградба на инфраструктура на самата површина на Месечината.
