Охридска реликвија завршила во Грција? Бугарски историчар отвори нов скандал околу размената за Самуил
05/10/2026 11:37
Охридска реликвија предадена на Грција – вакво сериозно прашање отвори бугарскиот новинар и историчар Горан Благоев по неодамнешната размена меѓу Софија и Атина поврзана со останките што му се припишуваат на цар Самуил.
Благоев тврди дека меѓу црковните предмети што Бугарија ѝ ги предала на Грција се наоѓа и сребрена кутија со моштите на Света Матрона.
Според него, предметот не потекнува од грчки манастир, туку директно од Охрид.
Документ од 1916 година ја споменува моштеницата од Охрид
Постои документ од 28 ноември 1916 година за предмети изнесени од Охрид.
Во него, под број 10, е запишана „една голема сребрена кутија со моштите на Света Матрона“.
Документот е потпишан од тогашниот охридски окружен началник, митрополит Борис и други локални претставници.
Според историските податоци, предметот бил испратен во Софија заедно со други црковни и културни предмети од Охрид.
Во подоцнежните извори се споменува како реликвијар што се чувал во Националниот историски музеј во Софија.
Официјално, бугарскиот Национален историски музеј потврди дека на Грција се предадени 53 црковни предмети.
Тие се заведени под 48 инвентарни броеви, бидејќи под еден број можат да бидат регистрирани повеќе предмети.
Од музејот велат и дека предметите не се отпишани од нивната инвентарна евиденција.
Првичните официјални информации зборуваа за 48 црковни реликвии што требало да ѝ бидат предадени на Грција.
Благоев бара објаснување што точно е предадено
Благоев јавно побарал објаснување од бугарските власти и од Националниот историски музеј.
Според него, јавноста не била навреме информирана за целосната листа на предметите.
Тој предупредува дека случајот би можел да стане особено спорен ако меѓу нив навистина се наоѓа реликвијата од Охрид.
Засега нема објавена целосна официјална листа што независно би потврдила дека токму моштеницата на Света Матрона е меѓу предметите предадени на Грција.
Затоа тврдењето треба да се третира како сериозно историско прашање што бара дополнителна официјална потврда.
Размената е поврзана со останките на цар Самуил
Грција на 3 октомври ги предаде на Бугарија останките идентификувани како останки на цар Самуил.
Тие биле пронајдени во базиликата „Свети Ахил“ на Малото Преспанско Езеро.
За возврат, Бугарија предаде црковни предмети што грчката страна ги смета за културно наследство однесено од грчки манастири за време на Првата светска војна.
Идентификацијата на останките и натаму предизвикува полемики
Во јавноста и понатаму има различни ставови околу идентификацијата на останките.
Антрополошките анализи го поврзуваат скелетот со Самуил преку возраста, местото на погребување и повредата на раката.
Во дел од анализите се наведува и висина од околу 155 до 160 сантиметри.
Сепак, самиот идентитет на останките не е утврден преку генетска споредба со неспорно идентификуван роднина.
Ќе се отвори ли прашањето за враќање во Охрид?
Ако се потврди дека предадената сребрена моштеница навистина е истата што е наведена во охридскиот документ од 1916 година, ќе се отвори ново прашање.
Тоа е прашањето за нејзиното потекло, сопственост и евентуално враќање во Охрид.
Во тој случај, не би станувало збор за предмет од грчки манастир, туку за реликвија поврзана со охридското црковно наследство.
Охридска реликвија предадена на Грција засега останува тврдење што бара официјална потврда, но документот од 1916 година отвора сериозни прашања за потеклото на предметот.
Охридска реликвија предадена на Грција – вакво сериозно прашање отвори бугарскиот новинар и историчар Горан Благоев по неодамнешната размена меѓу Софија и Атина поврзана со останките што му се припишуваат на цар Самуил.
