35 години од првиот Устав на независна Македонија: На 17 ноември 1991 беа поставени темелите на новата држава
17/11/2026 8:30
35 години од Уставот на независна Република Македонија се одбележуваат денеска. На 17 ноември 1991 година, Собранието го донесе највисокиот државно-правен акт со кој беа поставени темелите на уставното уредување на самостојната македонска држава.
Уставот беше донесен во период на големи историски промени и распаѓање на тогашната југословенска федерација. Само два месеца претходно, на референдумот од 8 септември 1991 година, граѓаните се изјаснија за самостојна и суверена Македонија.
Уставот ги постави темелите на независната држава
Со Уставот, Република Македонија беше дефинирана како суверена, самостојна, демократска и социјална држава.
Со највисокиот правен акт беа утврдени основните принципи на парламентарната демократија, поделбата на власта и заштитата на човековите права и слободи.
Истовремено беше поставена и институционалната рамка врз која требаше да функционира новата независна држава.
Во преамбулата на Уставот се поврзуваат современата македонска државност и историското наследство на македонскиот народ, со посебно повикување на државно-правните традиции на Крушевската Република и одлуките на АСНОМ.
На Уставот му претходеа референдумот и Декларацијата за независност
Процесот на осамостојување не започна со Уставот.
На 25 јануари 1991 година, првиот повеќепартиски состав на Собранието ја усвои Декларацијата за сувереност на Република Македонија.
Следуваше референдумот на 8 септември, а нешто повеќе од два месеца подоцна беше донесен и Уставот.
Неговото усвојување беше проследено и со политички несогласувања. Дел од албанската етничка заедница го бојкотираше референдумот, а пратениците Албанци не го поддржаа новиот Устав.
Македонија во ОН во 1993 година
Процесот на меѓународно признавање продолжи и по донесувањето на Уставот.
На 8 април 1993 година, Република Македонија беше примена во Обединетите нации како 181. членка.
Поради спорот со Грција околу уставното име, приемот беше извршен под привремената референца „Поранешна Југословенска Република Македонија“.
Уставот повеќепати беше менуван
Од неговото донесување до денес, Уставот претрпе повеќе измени преку уставни амандмани.
Меѓу најзначајните се амандманите од 2001 година, донесени по Охридскиот рамковен договор.
Нови крупни промени следуваа во јануари 2019 година, кога беа усвоени амандманите со кои уставното име беше променето во Република Северна Македонија.
Одбележување на 35-годишнината
По повод јубилејот, на 17 и 18 ноември во Скопје се одржува меѓународен научен симпозиум „Уставност, суверенитет и традиција: 35 години независна македонска држава“.
Првиот ден од собирот се одржува во Собранието, а вториот во „Порта Македонија“. Најавено е учество на историчари, правници, научници и истражувачи кои ќе разговараат за развојот на македонската државност, уставниот поредок, суверенитетот и независноста.
35 години од Уставот се навршуваат денеска од еден од клучните датуми во процесот на создавање на современата независна македонска држава.






