САД официјално се повлекоа од СЗО: „Загуба и за Америка и за светот“, порача Тедрос
22/01/2026 10:52
По истекот на едногодишниот рок, одлуката на Доналд Трамп стапи на сила – СЗО губи најголем донатор
Соединетите Американски Држави денес официјално се повлекоа од Светската здравствена организација (СЗО), една година откако претседателот Доналд Трамп нареди напуштање на агенцијата на Обединетите нации со седиште во Женева.
Повлекувањето стапува на сила по истекот на задолжителниот едногодишен рок за известување, предвиден со договорот меѓу САД и Светска здравствена организација.
Иако еден од условите за напуштање формално не е исполнет – САД не ги платиле целосно своите претходни финансиски обврски – СЗО нема механизам со кој може да го спречи или одбие повлекувањето, наведува агенцијата dpa.
🗣️ Реакција од СЗО
Генералниот директор на СЗО, Тедрос Аданом Гебрејесус, изјави дека одлуката претставува сериозна загуба.
„Се надевам дека САД ќе ја преиспитаат својата одлука и повторно ќе се приклучат на СЗО. Повлекувањето е загуба за САД, но и за целиот свет“, рече Тедрос во Женева.
Тој нагласи дека не станува збор само за финансии, туку за глобална соработка, солидарност и рано предупредување за опасни болести, системи кои СЗО ги координира на светско ниво.
🦠 Коренот на конфликтот
Незадоволството на Трамп кон СЗО датира од пандемијата на коронавирус, кога тој ја обвини организацијата за:
-
лошо управување со кризата
-
злоупотреба на средства
-
фаворизирање на одредени држави
Трамп се обиде да ја напушти СЗО уште во својот прв мандат, но тогашната одлука беше поништена откако Џо Бајден стана претседател пред истекот на рокот.
💰 Финансиски последици
По враќањето на Трамп во Белата куќа, САД не ги платија членарините за 2024 и 2025 година, во вкупен износ од околу 280 милиони долари.
Со години, САД беа најголемиот донатор на СЗО, обезбедувајќи повеќе од 15% од вкупниот буџет. Поради ова, организацијата веќе е принудена да:
-
го намали персоналот
-
го скрати буџетот
-
спроведе програма за штедење од околу 20%





