Измените во Законот за енергетика отворија сомнежи за судир на интереси?
20/04/2026 13:24
Измените во Законот за енергетика отворија сериозна дебата во јавноста, откако со новото законско решение се укинува двегодишниот „ладен период“ за членови на управни и надзорни одбори во енергетски компании пред да влезат во Регулаторната комисија за енергетика.
Што точно се менува
Со измената, лица кои имаат или имале директни интереси во енергетски компании ќе можат веднаш да станат членови на РКЕ. Тоа е телото што ги регулира токму тие компании преку лиценци, планови и надзор на пазарот.
Каде е главниот проблем
Критичарите предупредуваат дека ова носи ризик од судир на интереси. Според нив, се отвора простор приватни интереси да влијаат врз одлуките на регулаторот. Тоа може да ја намали довербата во РКЕ и да го наруши јавниот интерес.
Миша Поповиќ од Институтот за демократија оценува дека ваквата измена е спротивна на логиката на антикорупциските механизми. Според него, двегодишниот период постоел токму за да се спречи директно влијание и прелевање на интереси меѓу компаниите и регулаторот.
Аргументите на предлагачите
Од друга страна, предлагачите на амандманот тврдат дека решението ќе донесе повеќе стручност во Регулаторната комисија. Според нив, на тој начин ќе се овозможи влез на кадар со реално искуство во енергетиката.
Во анализите што ја бранат измената се наведува и дека законот носи други важни новини. Меѓу нив се граѓански енергетски заедници, регулирање на складирање струја и нов пристап кон мерење на енергетската сиромаштија.
Зошто темата е чувствителна
Енергетскиот сектор и онака важи за чувствително поле. Со години е под критики поради партиско влијание, слаба транспарентност и ограничена конкуренција. Во таков амбиент, измените во Законот за енергетика добиваат уште поголема тежина.
Политички реакции
Левица остро реагираше на новото законско решение. Партијата предупредува дека либерализацијата може да донесе поскапувања, поголема моќ за монополите и уште послаб надзор врз пазарот.
Што останува отворено
Новото законско решение носи реформи и усогласување со европски правила. Но, делот што се однесува на составот на РКЕ останува најспорен. Токму затоа, измените во Законот за енергетика веќе се наметнуваат како една од поконтроверзните теми во енергетскиот сектор.
