Италија го отвора патот за враќање на нуклеарната енергија по речиси 40 години

Италија направи голем чекор кон враќање на нуклеарната енергија, речиси четири децении откако земјата се откажа од нуклеарната програма.

Сенатот денеска го усвои законот со 81 глас „за“, 51 „против“ и седум воздржани. Законот претходно беше одобрен и од Долниот дом, што значи дека парламентарната процедура е завршена.

За владата на премиерката Џорџа Мелони, ова е важен чекор во енергетската политика на земјата.

Целта е да се создаде нова правна рамка за употреба на современи нуклеарни технологии, со фокус на енергетската безбедност и декарбонизацијата.

Владата добива 12 месеци за новите правила

Законот не значи дека изградбата на нови реактори започнува веднаш.

Наместо тоа, Владата добива рок од 12 месеци да донесе еден или повеќе законски акти со детални правила.

Тие треба да го уредат целиот животен циклус на нуклеарната енергија.

Меѓу другото, ќе се регулираат лиценцирањето, безбедноста, изградбата и работата на новите постројки.

Ќе бидат опфатени и управувањето со радиоактивниот отпад, демонтажата на старите капацитети и изборот на идни локации.

Фокус на мали модуларни реактори

Италијанската влада не најавува враќање кон моделот на големи нуклеарни централи од минатото.

Фокусот е насочен кон напредни технологии, вклучително и мали модуларни реактори, познати како SMR.

Законот предвидува создавање национална програма за развој на одржлива нуклеарна енергија и фузија.

Новите постројки ќе мора да поминат низ интегрирани постапки за одобрување под надлежност на Министерството за животна средина и енергетска безбедност.

Италијанците двапати гласаа против нуклеарната енергија

Италија некогаш имаше четири активни нуклеарни реактори.

По катастрофата во Чернобил во 1986 година, расположението во јавноста силно се промени.

На референдум во 1987 година беа укинати клучни одредби поврзани со нуклеарната програма.

Нов обид за враќање на нуклеарната енергија беше запрен по референдумот во 2011 година, одржан во сенка на несреќата во Фукушима.

Младите се поотворени кон нуклеарната енергија

Во меѓувреме, јавното мислење покажува знаци на промена.

Истражување на „Only Numbers“ од јуни 2026 година покажало дека околу 55 проценти од Италијанците поддржуваат нуклеарни централи од новата генерација.

Поддршката е поизразена кај помладите генерации.

Тоа претставува значителна промена во споредба со периодот непосредно по Чернобил и Фукушима.

Енергетската безбедност во центарот на планот

Владата на Мелони како аргументи ги наведува растечката потрошувачка на електрична енергија, климатските цели и намалувањето на зависноста од увоз.

Италија денес увезува електрична енергија произведена во нуклеарни централи во соседни земји.

Мелони по гласањето оцени дека земјата повторно добива законска рамка за производство на нуклеарна енергија.

Побарувачката за електрична енергија дополнително се очекува да расте поради електрификацијата, индустријата и развојот на дата-центрите.

Но реактори нема да има наскоро

И покрај политичката одлука, изградбата на нови реактори останува долгорочен процес.

Италија сè уште нема трајно национално складиште за радиоактивен отпад.

Постојат и прашања околу цената и економската исплатливост на малите модуларни реактори.

Во Европа сè уште нема голем број комерцијално оперативни SMR-постројки, а технологијата допрва треба пошироко да се докаже на пазарот.

Опозициските партии и дел од еколошките организации, исто така, се противат на плановите.

Следната фаза ќе биде изработката на конкретните правила, по што ќе може да започне и процесот за предлагање на потенцијални проекти.

Со денешното гласање, враќањето на нуклеарната енергија во Италија веќе не е само политичка најава, туку процес со воспоставена законска основа.