Србија е меѓу земјите за кои САД воведоа највисоки царини
03/04/2025 9:22
Србија е една од земјите за кои САД, со одлука на претседателот Доналд Трамп, воведоа највисоки царини, јави дописникот на МИА од Белград. Како што се наведува во соопштението, извозот на производи од Србија во САД ќе биде подложен на царини од 37%, што е највисоката стапка меѓу балканските држави.
Трампската администрација донела одлука врз основа на математичка логика, според која за земјите кои имаат високи царини за американските производи, воведени се царини од половина од вредноста на тие кои ги плаќаат американските компании. За земјите што воведоа царини од 10% или помалку за производите од САД, новите царини се на истото ниво.
Србија, иако има право да ги заштити своите домашни пазари со повисоки царини, сега ќе се соочи со економски последици. Извозот на индустрии како автомобилска (особено гуми) и специјализирана индустрија (муниција) може да претрпи значајни загуби. Додатно, иако прехранбените производи не се главна извозна категорија, тие исто така можат да се најдат под удар на новите царински мерки.
ИТ индустријата, која има голем извоз во САД, се очекува да не биде сериозно погодена, додека други производи, како металите, иако не се големи во извозот кон САД, би можеле индиректно да бидат засегнати. Поради новите мерки, конкуренцијата од други земји, кои исто така ќе се соочат со високи царини, може да го намали просторот за српските извозници.
Според податоците на Републичкиот завод за статистика, трговската размена помеѓу Србија и САД е избалансирана, со значителен раст на српскиот извоз во последните години. Но, САД останува само 19-ти најголем извозен пазар за Србија, со учество од само 2% во вкупниот извоз.
Овие мерки ќе имаат неколку потенцијални ефекти:
Српските компании ќе мора да ги зголемат цените на своите производи во САД или да ги намалат профитните маржи за да останат конкурентни.
Американските компании можат да се свртат кон други добавувачи кои не се погодени од новите царини.
Ако српските компании не можат да ги задржат договорите со САД, може да дојде до намалување на производството и отпуштања на работници.
Американските компании кои работат во Србија можат да ги намалат своите инвестиции доколку трошоците за водење бизнис се зголемат.
Како реакција на новите царински мерки, се очекува српските власти да започнат преговори со САД за ослободување или намалување на царините. Меѓу возможните опции се и зголемување на трговијата со други земји како што се Европската унија, Кина и Русија, како и инвестирање во домашното производство за да се намали влијанието на царините врз конкурентноста на српските производи.
