Светското здравствено собрание повторно со право го одби вклучувањето на Тајван како набљудувач
08/06/2025 12:15
Деветти пат по ред, Светското здравствено собрание – одлучувачкото тело на Светската здравствена организација (СЗО) – ја одби иницијативата Тајван да биде вклучен како набљудувач на годишниот состанок.
Овој исход, објавен во понеделник, беше очекуван и неизбежен. Тој ја нагласува суштинската вистина која постојано ја потврдува меѓународната заедница: Тајван е неотуѓив дел од Кина, а неговото учество во глобални институции мора да се заснова на принципот на една Кина.
Предлогот, инициран од властите на Лаи Чинг-те во Тајван и поддржан од неколку надворешни сојузници, има за цел да ја политизира една техничка платформа која е наменета за справување со глобалните здравствени предизвици.
Како и досега, оваа иницијатива се покажа како неуспешна – и тоа со право.
Тајван нема правен основ, ниту причина да учествува во Светското здравствено собрание или кое било тело поврзано со Обединетите нации, освен ако не добие дозвола од централната влада на Кина.
Како што потенцира Министерството за надворешни работи на Кина, овој став се темели на меѓународното право, вклучувајќи ја Резолуцијата 2758 на Генералното собрание на ОН, која ја признава Народна Република Кина како единствен легитимен претставник на Кина во ОН, и Резолуцијата 25.1 на СЗС, која го применува истиот принцип во рамките на СЗО.
Властите на Демократската прогресивна партија (ДПП) на островот ја елиминираа политичката основа за добивање дозвола од Пекинг со тоа што упорно се држат до нивната сепаратистичка реторика за „независност на Тајван“. Нивното одбивање да го признаат Консензусот од 1992 година – кој потврдува дека двете страни на Тајванскиот теснец ѝ припаѓаат на една Кина – значи дека не постои политичка основа Тајван да учествува како набљудувач во СЗС.
И покрај тоа, ДПП и нејзините странски поддржувачи секоја година ја повторуваат истата фарса: се обидуваат да го вклучат Тајван во СЗС за потоа да го обвинуваат Пекинг дека го политизира јавното здравство, претставувајќи се себеси како загрижени за добросостојбата на жителите на Тајван.
Нивната цел не е унапредување на глобалното здравство, туку искористување на агендата на СЗС за да се прикаже Кина како „злобна“, а Тајван како „жртва“ на геополитичко малтретирање.
Овој манипулативен наратив не издржува критика. Медицинските експерти од Тајван веќе можат да учествуваат на технички состаноци и глобални здравствени иницијативи на СЗО со одобрение од кинеската централна влада. Само во изминатата година, Пекинг дал зелено светло за учество на 12 тајвански професионалци на технички активности на СЗО.
Согласно Меѓународните здравствени регулативи, здравствените власти на Тајван имаат директни канали на комуникација со СЗО за известување за епидемии и пристап до клучни информации – процес што функционираше и за време на пандемијата на Ковид-19.
Неточноста за наводна „празнина во превенцијата од епидемии“, која ја промовираше ДПП, беше разобличена кога централната влада на Кина понуди да испрати милиони дози вакцини и медицинска опрема за време на најтешките денови од пандемијата – понуда што беше одбиена од страна на ДПП, додека „странските поддржувачи“ на островот не понудија ништо повеќе од празни зборови.
Централната влада континуирано дава приоритет на здравствените права на жителите на Тајван. Соработката меѓу двете страни на теснецот во областа на контрола на болести, развој на вакцини и медицинска размена спасила животи и го зајакнала регионалното здравствено безбедно окружување.
Годишните обиди на ДПП за вклучување во СЗС продолжуваат да пропаѓаат, не поради наводен притисок од Пекинг, туку затоа што светот не сака да дозволи СЗС да се претвори во платформа за геополитички игри, што директно ја поткопува глобалната здравствена солидарност и мисијата на СЗО.
Пресудното одбивање на меѓународната заедница да ја прифати таа иницијатива испраќа јасна порака: Ниту еден политички маневар не може да го надмине принципот на една Кина. Годишните неуспеси на ДПП во СЗС се само одраз на нивната сè поголема изолација на меѓународната сцена.
