Рускиот брод „Јантар“ со ласер ги блокирал британските авиони – загриженост во Лондон

19/11/2025 23:35

Рускиот шпионски брод „Јантар“ за првпат користел ласери за да ги вознемирува и попречува пилотите на Кралските воздухопловни сили на Велика Британија, потврди британскиот министер за одбрана Џон Хили. Тој го нарече инцидентот „длабоко опасен“ и истакна дека британската влада го сфаќа случајот „најсериозно“.

Според Хили, бродот се наоѓал северно од Шкотска и во последните недели вторпат годинава навлегол во британските води. Велика Британија продолжува да го следи неговото движење, а Хили предупреди дека „постојат подготвени воени опции, доколку ‘Јантар’ ја смени насоката“.

„Нашата порака до Русија и до Путин е јасна: ве гледаме, знаеме што правите и подготвени сме,“ изјави министерот.

🔦 Како бил користен ласерот?

Инцидентот се случил додека „Јантар“ бил набљудуван од британска фрегата и воени извидувачки авиони RAF Poseidon P-8, кои го следеле секое негово движење.
Ласерот бил насочен кон британските пилоти со цел да им се попречи работата – тактика што западните безбедносни служби ја оценуваат како провокација и потенцијална закана за безбедноста на авиони во лет.

На прес-конференција во Даунинг Стрит, Хили информираше дека ги изменил правилата за ангажман на Кралската морнарица, овозможувајќи и’ на флотата да го следи рускиот брод „уште поблиску“ кога ќе се најде во британски води.

🚢 Што е всушност „Јантар“?

„Јантар“ е брод пуштен во употреба во 2015 година и е дел од руската тајна служба GUGI – агенција специјализирана за подводни операции, разузнавање и потенцијално саботирање инфраструктура во време на конфликт.

Западните служби одамна го следат „Јантар“ поради сомнежи дека ја мапира подморската комуникациска инфраструктура – кабли, цевководи и системи што се од критично значење за Европа и НАТО.

🇷🇺 Руската амбасада: „Не сме заинтересирани за британските подводни комуникации“

Руската амбасада во Лондон оцени дека обвинувањата се политички мотивирани и дека Москва „не е заинтересирана за британските подводни комуникации“. Во соопштението се обвинува Велика Британија дека води „русофобична политика“ и дека создава непотребни тензии во Европа.

⚠️ Загриженост во Велика Британија

Претседавачот на Заедничкиот комитет за национална безбедност, Мат Вестерн, предупреди дека инцидентот ја покажува „реалната и непосредна закана“ што ја претставува Русија за безбедноста на Обединетото Кралство.

Тој додаде дека покрај внимателното следење, можеби ќе биде потребна „поенергична реакција“.

Во минатото, британските служби го предупредија „Јантар“ кога тој бил забележан во близина на важни зони и инфраструктури.

Според податоците на MarineTraffic, бродот последен пат пријавил позиција на 2 ноември, северно од латвискиот брег.

Холандската морнарица на 6 ноември соопшти дека го исфрлила „Јантар“ од Северното Море.

🌍 Поширок безбедносен контекст – растечки ризици и надпревар на силите

Хили предупреди дека светот станува „попретпоставлив и поопасен“, со се почести руски упади во НАТО воздушниот простор, растечки закани од Кина и повеќекратни регионални конфликти.

Паралелно, британската влада се обидува да постигне договор со ЕУ за учество во новиот европски одбранбен фонд од 150 милијарди евра, со цел британските компании да може да учествуваат во првите проекти. Преговорите продолжуваат, но разликите остануваат околу т.н. „влезна такса“ за Лондон.