Кина и Британија против блокадата на САД на Ормутскиот Теснец

Трамп воведе тотална поморска блокада на Ормутскиот Теснец – Иран се заканува со одмазда

Поморската блокада на Ормутскиот теснец, наредена од американскиот претседател Доналд Трамп, стапи на сила во понеделник во 10:00 часот по источно време. Американската војска соопшти дека ќе го блокира целиот поморски сообраќај што влегува и излегува од иранските пристаништа, пренесува Ал Џезира.

Ова доаѓа само еден ден откако 21-часовните мировни преговори меѓу САД и Иран во Исламабад пропаднаа во недела наутро.

Трамп: „Блокираме се што влегува или излегува“

Американскиот претседател претходно во понеделник објави на социјалните мрежи дека САД ќе ги блокираат бродовите што влегуваат или излегуваат од иранските пристаништа, почнувајќи од 13 април, 10:00 часот по источно време.

„Американската морнарица ќе започне со процесот на БЛОКАДАЦИЈА на сите бродови што се обидуваат да влезат или да излезат од Ормутскиот теснец“, напиша Трамп, истовремено обвинувајќи го Иран за „изнуда“ и обид да наплаќа патарини за танкерите.

Иран возвраќа: „Безбедноста е за сите или за никого“

Одговорот од Техеран не задоцни. Портпаролот на иранските вооружени сили изјави дека Иран ќе спроведе „траен механизам“ за контрола на Ормутскиот теснец поради континуираните закани од САД.

Уште позастрашувачко е предупредувањето дека доколку безбедноста на иранските пристаништа биде загрозена, „ниту едно пристаниште во Персискиот Залив и Оманското Море нема да остане безбедно“, според NBC.

Иранската команда на обединетите вооружени сили ја опиша американската блокада како „нелегална“ и „пиратство“, додавајќи дека безбедноста на пристаништата во Заливот и Оманското Море е или за сите или за никого.

Кина: Вратете го мирот, царинските војни немаат победници

Кинескиот портпарол Гуо Џиакун изјави дека за фундаментално решавање на проблемот, прво и најважно е да се врати мирот и стабилноста во регионот на Заливот и Блискиот Исток. Тој додаде дека Кина ќе продолжи да игра конструктивна улога.

Во врска со заканите на Трамп за 50-процентни царини доколку Кина му снабдува оружје на Иран, Гуо одговори дека „царинските војни немаат победници“ и ги отфрли како „неосновани клевети“ тврдењата дека Кина подготвува испорака на оружје за Иран.

За купувањето нафта, Гуо истакна дека Кина е подготвена да соработува со другите за заедничка заштита на глобалната енергетска безбедност.

Тој, исто така, порача дека Венецуела е суверена држава и има право да ги избира своите партнери, „другите земји немаат право да ѝ диктираат“.

Сојузниците на САД се дистанцираат, Британија и Австралија против блокадата

Британскиот премиер Кир Стармер во понеделник изјави дека Велика Британија нема да биде вовлечена во војната во Иран, ниту ќе учествува во блокадата на Ормутскиот Теснец.

„Ние не ја поддржуваме блокадата“, рече Стармер, додавајќи дека е од витално значење повторното отворање на теснецот.

Австралискиот премиер Ентони Албанезе, исто така, повика на целосно повторно отворање на теснецот и враќање на слободната пловидба, нарекувајќи го недостатокот на напредок во преговорите „разочарувачки“.

Меѓународното право: Блокадата е нелегална?

Генералниот секретар на Меѓународната поморска организација, Арсенио Домингез, изјави дека земјите немаат право да ги блокираат меѓународните теснеци што се користат за меѓународен транзит.

„Од правна перспектива, во согласност со меѓународното право, нема право да се забрани правото на невин премин, ниту да се попречи слободата на навигација“, рече тој.

Нетанјаху: Прекинот на огнот со Иран може да заврши „за кратко време“

Додека тензиите околу теснецот растат, израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху предупреди дека прекинот на огнот со Иран може да заврши „за кратко време“, објави Синхуа, повикувајќи се на израелските медиуми.

Глобален енергетски шок

Професорот Ли Хајдонг од Кинескиот универзитет за надворешни работи изјави дека блокадата на Ормутскиот теснец би можела да ги префрли последиците од конфликтот предизвикан од САД врз остатокот од светот.

Секој обид за блокирање на областите околу теснецот неизбежно би влијаел врз извозот на нафта на Иран и на многу земји увознички на нафта, вклучувајќи ги и оние во Европа и Југоисточна Азија, засилувајќи ги глобалните економски последици. CNBC го опиша потегот како „најлошиот енергетски шок во историјата“.

Што следува?

Ормутскиот Теснец е една од најважните светски трговски рути за нафта – низ него минува околу 20% од глобалниот нафтен промет. Американската блокада, иако наменета за Иран, ризикува да предизвика верижна реакција во глобалната економија.

Со оглед на тоа што Иран се заканува дека ќе ја „направи безбедноста непостоечка за сите пристаништа во Заливот“, а клучните американски сојузници (Британија, Австралија) одбиваат да учествуваат – светот е пред нова, непредвидлива фаза на кризата.

Единствено што е извесно: блокадата веќе предизвика шок на пазарите на енергенти, а мирното решение се чини подалеку од кога било.