Хутите отворија нов фронт во Црвеното Море: Двојна блокада се заканува на светската трговија
24/07/2026 7:45
Јеменските Хути ги засилија нападите врз бродови во Црвеното Море и се заканија дека ќе го блокираат теснецот Баб ел-Мандеб. Новата ескалација може дополнително да ги наруши светската трговија и снабдувањето со енергенси.
Групата соопшти дека нападнала два саудиски танкери, додека други бродови биле предупредени да не ги користат саудиските пристаништа. Саудиските власти потврдија дека еден брод бил погоден и се запалил.
Теснецот Баб ел-Мандеб го поврзува Црвеното Море со Аденскиот Залив и Индискиот Океан. Неговото затворање би ја загрозило една од најважните поморски рути меѓу Европа и Азија.
Закана од блокада на две клучни поморски рути
Нападите доаѓаат во период кога сообраќајот низ Ормутскиот теснец веќе е сериозно нарушен поради конфликтот меѓу САД и Иран.
Доколку истовремено бидат блокирани Ормутскиот теснец и Баб ел-Мандеб, глобалната економија би можела да се соочи со голем недостиг на нафта и други производи од Заливот.
Хутите претходно прогласија поморска блокада на Саудиска Арабија. Тие тврдат дека мерката е одговор на блокадата на Јемен. Целосното затворање на Баб ел-Мандеб би го прекинало саудискиот извоз на нафта кон азиските пазари и би можело значително да ја намали глобалната понуда.
Заканите веќе принудија дел од бродовите да го променат правецот. Подолгата рута околу Африка значи поголеми трошоци, доцнења и дополнителен притисок врз цените на горивата и производите.
САД продолжуваат со нападите врз Иран
Американската Централна команда соопшти дека САД ја завршиле 13. последователна ноќ на воздушни напади врз цели во Иран.
Меѓу погодените цели биле воени командни центри, складишта за беспилотни летала, комуникациски мрежи, крајбрежни системи за надзор и поморски капацитети.
Вашингтон тврди дека целта на нападите е намалување на способноста на Иран да ги загрозува трговските бродови во Ормутскиот теснец.
Сепак, нападите досега не доведоа до целосно смирување на ситуацијата. Напротив, конфликтот се проширува кон други делови од регионот.
BREAKING: A Saudi oil tanker is on fire after being struck by the Houthis approximately 70 km north of the Yemeni border, according to UKMTO.
The vessel had departed from Yanbu before the reported attack. The Yemeni Houthis later said “large-scale operations are underway.”… pic.twitter.com/RcUrtPA46X
Поради проблемите во Ормутскиот теснец, Саудиска Арабија дел од нафтата ја пренесува преку гасоводот Исток–Запад.
Гасоводот ги поврзува нафтените полиња во источниот дел на земјата со терминалите на Црвеното Море. Оттаму нафтата се транспортира со танкери кон југ, преку Баб ел-Мандеб.
Меѓутоа, нападите на Хутите ја доведуваат во прашање и безбедноста на оваа алтернативна рута. Тоа го зголемува ризикот Саудиска Арабија да има проблеми со извозот и преку Персискиот Залив и преку Црвеното Море.
Кои се Хутите?
Хутите се вооружено движење од северен Јемен, кое има поддршка од Иран.
Тие го освоија главниот град Сана во 2014 година и денес контролираат голем дел од населените области во земјата. Меѓу нив е и стратешкото пристаниште Ходеида на Црвеното Море.
Саудиска Арабија започна воена интервенција против Хутите во 2015 година. Целта беше враќање на меѓународно признаената јеменска влада и ограничување на иранското влијание во близина на саудиската граница.
И покрај повеќегодишните воздушни напади, Хутите ја задржаа контролата врз голем дел од земјата.
Повторување на кризата од 2023 до 2025 година
Во периодот од 2023 до 2025 година, Хутите напаѓаа трговски и воени бродови во Црвеното Море. Тврдеа дека целта им е поддршка на Палестинците во Газа.
Нападите принудија голем број превозници да ги пренасочуваат бродовите околу јужниот дел на Африка. Тоа го продолжи транспортот и ги зголеми трошоците.
Сега постои ризик истото сценарио да се повтори во уште поголем обем, бидејќи истовремено е загрозен и Ормутскиот теснец.
Нуклеарниот договор отвора нови прашања
Дополнителна загриженост предизвика договорот за американска помош при развојот на саудиската цивилна нуклеарна програма.
САД и Саудиска Арабија потпишаа договор за соработка во мирнодопската употреба на нуклеарната енергија. Американското Министерство за енергетика го претстави како долгорочно партнерство вредно повеќе милијарди долари.
Договорот предизвика загриженост дека и други регионални сили би можеле да ги забрзаат своите нуклеарни програми.
Американскиот претседател Доналд Трамп подоцна порача дека реализацијата на договорот ќе зависи од тоа дали Саудиска Арабија ќе ги нормализира односите со Израел.
Последиците може да ги почувствува целиот свет
Баб ел-Мандеб и Ормутскиот теснец се меѓу најважните точки за светската трговија со нафта, гас и други производи.
Секој подолг прекин може да предизвика зголемување на цените на енергенсите, поскап транспорт и нови проблеми во синџирите на снабдување.
Ескалацијата во Црвеното Море покажува дека конфликтот меѓу САД и Иран повеќе не е ограничен само на Персискиот Залив.
Без дипломатски договор и намалување на тензиите, Блискиот Исток би можел да влезе во подолг период на воена и економска нестабилност.
Јеменските Хути ги засилија нападите врз бродови во Црвеното Море и се заканија дека ќе го блокираат теснецот Баб ел-Мандеб. Новата ескалација може дополнително да ги наруши светската трговија и снабдувањето со енергенси.
