Скопската симит-погача и вечната дилема, кој дел е симитот, а кој погачата?
Постојат многу јадења по кои се препознаваат градовите, но малку од нив успеале да станат дел од идентитетот на едно место како што тоа го направила скопската симит-погача. За скопјани таа не е само појадок, туку традиција што со децении го означува почетокот на денот. Ниту за ручек, ниту за вечера, симит-погачата отсекогаш била и останала утрински ритуал.
Овој специјалитет е еден од ретките што речиси исклучиво се подготвува и продава во Скопје. Ако денес ја сретнете во некој друг македонски град, многу е веројатно дека мајсторот го научил занаетот во Скопје или дека рецептот е пренесен од старите скопски бурекџии. Иако низ годините се појавиле бројни обиди да се копира, познавачите ќе кажат дека вистинската симит-погача има вкус што може да се почувствува само во Скопје.
Интересно е што и двата збора, „симит“ и „погача“, имаат турско потекло, но самиот производ е речиси непознат во Турција. Ако денес во Истанбул побарате симит, ќе добиете ѓеврек. Единствено во поединечни бурекџилници што ги отвориле семејства иселени од Македонија во педесеттите години од минатиот век може да се најде производ означен како „скопска симит-погача“, токму за да се нагласи неговото потекло.
Тука започнува и дилемата што со години се прераскажува меѓу љубителите на овој специјалитет, кој дел е симитот, а кој е погачата?
Одговорот е многу поедноставен отколку што изгледа. Зборот „симит“ означува печиво, односно лепче, додека „погача“ во турскиот јазик означува пита. Со други зборови, симит-погачата е спој на лепче и мрсна пита, две различни теста кои заедно создаваат вкус што не може да се спореди со ниту еден друг појадок.
Токму поради тоа, многумина надвор од Скопје со потсмев ја нарекуваат „леб со леб“. Но, оние што барем еднаш ја пробале знаат дека оваа споредба не ја опишува нејзината суштина. Напротив, симит-погачата покажува дека две различни теста можат да создадат совршена целина. Ниту едното го потиснува другото, ниту едното може без другото.
Во таа едноставност многумина препознаваат и една подлабока порака. Симит-погачата е составена од две различности што не се исклучуваат, туку се надополнуваат. Токму затоа, за многу скопјани таа одамна не е само гастрономски специјалитет, туку симбол на духот на градот, место каде различните култури, традиции и луѓе со векови живееле заедно и создавале нешто ново и автентично.
Затоа, кога рано наутро ќе се создаде ред пред старата бурекџилница, тоа не е само чекање за појадок. Тоа е продолжување на една традиција што се пренесува од генерација на генерација. Симит-погачата не е само вкус на Скопје, таа е дел од неговата приказна, неговата култура и неговиот препознатлив идентитет.
