Се отвора прашањето за иднината на Велика Британија: Велс, Шкотска и Северна Ирска заедно за право на независност

Иднината на Велика Британија повторно се отвора како големо политичко прашање, откако лидерите на Велс, Шкотска и Северна Ирска најавија заедничка средба во Кардиф.

Рун ап Иорверт од Plaid Cymru, Џон Свини од SNP и Мишел О’Нил од Sinn Féin треба да потпишат меморандум со кој ќе го потврдат правото на нивните нации демократски да ја определуваат сопствената уставна иднина.

Заедничка порака до Лондон

Главната политичка порака од средбата е дека Велс, Шкотска и Северна Ирска треба да имаат право да побараат референдум за промена на својот уставен статус доколку за тоа постои доволна демократска поддршка.

Сепак, состанокот нема автоматски да доведе до распаѓање на Обединетото Кралство.

Лидерите настапуваат како претставници на нивните партии, а меморандумот сам по себе не создава правен механизам за независност.

Шкотска повторно бара механизам за референдум

Шкотскиот прв министер Џон Свини веќе побара од британскиот премиер Енди Барнам да се воспостави законски механизам кој ќе утврди кога Шкотска може да одржи нов референдум за независност.

Во моментов одлуката за таков референдум не е во надлежност на шкотскиот парламент, туку е резервирана за Вестминстер.

Британската влада, пак, претходно порача дека не поддржува нов шкотски референдум.

Северна Ирска има поинаков правен пат

Ситуацијата во Северна Ирска е различна.

Според договорите што произлегуваат од мировниот процес, постои законска можност за референдум за обединување со Република Ирска ако се процени дека мнозинството би го поддржало тоа.

Токму оваа разлика е една од причините зошто шкотските лидери бараат сличен јасно дефиниран механизам и за Шкотска.

Велс бара поголеми овластувања

Велшкиот лидер Рун ап Иорверт инсистира дека Велс не треба да се третира како „регион на Англија“.

Покрај долгорочната цел за независност, тој бара и дополнителни овластувања за велшките институции, меѓу кои и во областа на полицијата и правосудството.

Не е само независноста на маса

На средбата во Кардиф треба да се разговара и за економијата, енергетиката и односите со Европа.

Сепак, најголемо внимание привлекува прашањето за самоопределувањето и идната структура на Обединетото Кралство.

Фактот што трите децентрализирани администрации сега ги предводат партии кои поддржуваат независност или ирско обединување му дава дополнителна политичка тежина на состанокот.

Притисокот врз Лондон расте

Средбата доаѓа во период кога уставното прашање повторно станува дел од централната британска политика.

Дополнително внимание предизвика и американскиот претседател Доналд Трамп, кој за време на посетата на Ирска јавно изрази поддршка за обединета Ирска.

Засега, сепак, станува збор за политичка декларација и координација, а не за формална одлука за излез од Обединетото Кралство.

Иднината на Велика Британија ќе зависи од тоа дали барањата за самоопределување ќе добијат поширока јавна поддршка и дали Лондон ќе прифати нови механизми за референдуми.