Што е Црната Месечина која нè очекува овој викенд, се случува еднаш на секои 29 месеци
23/08/2025 20:19
Месечината отсекогаш предизвикувала восхит и инспирација кај луѓето, а низ вековите ѝ биле додавани различни имиња според изгледот и моментот во кој се појавува. Во август ја имавме т.н. „Месечина на Естерџон“, а во март набљудувачите беа сведоци на „крвава месечина“ – феномен при кој таа добива црвеникава боја за време на затемнување. Постојат и појави како „сина месечина“, кога се случуваат две полни месечини во еден месец.
Овој викенд следува уште поретка појава – „црна месечина“. За разлика од другите називи, овој не е официјален астрономски термин, но се однесува на втората млада месечина во еден календарски месец, што се случува отприлика еднаш на секои 29 месеци.
Што претставува црната месечина?
Младата месечина настанува кога Месечината се наоѓа меѓу Земјата и Сонцето, при што нејзината осветлена страна е свртена во спротивна насока и затоа станува невидлива за нас. Тоа го означува почетокот на нов лунарен циклус. „Месечината во тој момент не е во позиција да предизвика затемнување, но е толку блиску до Сонцето што практично исчезнува од поглед“, објаснува Ноа Петро од НАСА.
Терминот „црна месечина“ може да се користи и за месец без ниту една млада месечина, што најчесто се случува во февруари поради пократкиот број денови.
Зошто ова е важно за набљудувачите на небото?
Иако самата црна месечина е невидлива, токму нејзиното „отсуство“ создава идеални услови за набљудување на ѕвезди и планети, бидејќи нема светлосно загадување од Месечината.
Астрономите препорачуваат токму овие ноќи за планетарни набљудувања. По зајдисонце или пред изгрејсонце, со голо око или телескоп може да се забележат Венера, Марс и Сатурн, а со двоглед и далечни објекти како маглината Месје 27, остатоци од ѕвезда оддалечена 1.200 светлосни години.
Што следува до крајот на годината?
До декември ќе има уште четири полни месечини, од кои неколку ќе бидат „супермесечини“ – моменти кога Месечината е најблиску до Земјата и изгледа поголема и посјајна.
Затемнувања во септември 2025
Освен редовните лунарни циклуси, септември носи и две значајни затемнувања:
Тотално затемнување на Месечината на 7 и 8 септември, видливо во голем дел од Европа, Азија, Африка, Австралија и делови од Јужна Америка. Тогаш Месечината добива препознатлива црвеникава боја – т.н. „крвава месечина“.
Делумно затемнување на Сонцето на 21 септември, кое ќе може да се види од Австралија, Атлантикот, Пацификот и Антарктикот.
Овој редок астрономски настан е одлична можност љубителите на небото да уживаат во спектакуларни глетки, додека Месечината „се крие“ за да им ја препушти сцената на ѕвездите и планетите.
