УНЕСКО денеска одлучува за Охрид: Регионoт може да заврши на Листата на светско наследство во опасност

Комитетот за светско наследство на УНЕСКО денеска треба да донесе одлука за статусот на природното и културното наследство на Охридскиот Регион.

Пред членовите на Комитетот е предлог Охридскиот Регион, кој ги опфаќа деловите во Северна Македонија и Албанија, да биде впишан на Листата на светско наследство во опасност.

Одлуката се носи на 48. сесија на Комитетот за светско наследство, која се одржува во Бусан, Јужна Кореја, од 19 до 29 јули 2026 година.

Дивоградбите меѓу најсериозните проблеми

Комитетот ќе го разгледува напредокот во спроведувањето на препораките за заштита на Охридскиот Регион.

Меѓу клучните проблеми се дивоградбите, неконтролираната урбанизација и влијанието на новите градби врз природните и културните вредности на регионот.

УНЕСКО со години предупредува и на загадувањето, прекумерниот туризам и притисокот врз крајбрежјето. Во претходните оценки беше наведено дека состојбата не покажува доволно подобрување и дека интегритетот на заштитеното подрачје продолжува да биде загрозен.

Проблеми со колекторот и заштитата на блатото

Предмет на оценување е и состојбата со колекторскиот систем, кој треба да го заштитува Охридското Езеро од отпадни води.

Во претходните одлуки УНЕСКО побара и финализирање на постапката за прогласување на Студенчишко Блато за парк на природата.

Беше побарано и запирање на одредени градежни активности во близина на Студенчишко Блато и комплексите Горица, додека не се изработат потребните еколошки и наследни процени.

Нацрт-одлуката предлага впишување на Листата во опасност

Во најновиот предлог пред Комитетот се препорачува Охридскиот Регион да биде ставен на Листата на светско наследство во опасност.

Таквата одлука не би значела дека Охрид го губи статусот на светско наследство. Напротив, регионот би останал под заштита на УНЕСКО, но формално би било утврдено дека неговите исклучителни вредности се сериозно загрозени.

Впишувањето на оваа листа обично носи построг меѓународен надзор и обврска за спроведување конкретни корективни мерки во утврдени рокови. Предлогот сè уште не е конечна одлука и може да биде изменет за време на расправата.

Владата побарала дополнителни шест години

Македонската Влада побарала рок од шест години за спроведување на забелешките и мерките за заштита на регионот.

Премиерот Христијан Мицкоски изјави дека во тој период би требало да се исправат проблемите констатирани во изминатите години.

Сепак, во одлуката од претходната сесија Комитетот веќе предупреди дека е потребна итна и широка мобилизација за зачувување на исклучителната универзална вредност на Охридскиот Регион.

Тогаш беше оставена отворена можноста регионот да биде впишан на Листата на светско наследство во опасност токму на 48. сесија во 2026 година.

Денеска ќе се знае статусот на Охридскиот Регион

По расправата, Комитетот може да го прифати предложеното впишување на Листата во опасност, да го измени предлогот или да го задржи досегашниот статус со нови услови и рокови.

Одлуката ќе има големо значење за идното управување со регионот, контролата на градбите, заштитата на езерото и односот на институциите кон долгогодишните препораки на УНЕСКО.