11 земји од ЕУ бараат ограничување на ветото во надворешната политика

11 земји од ЕУ бараат да се разгледа преминување од едногласност кон квалификувано мнозинство при носење одлуки во надворешната политика.

Целта е да се намали можноста една земја да ги блокира останатите членки.

Иницијативата ја поддржуваат Австрија, Данска, Белгија, Финска, Франција, Германија, Луксембург, Холандија, Романија, Шпанија и Шведска.

Тие испратиле заедничко писмо до високата претставничка на ЕУ за надворешна политика, Каја Калас.

„Консензусот не смее да го блокира дејствувањето“

Во писмото се нагласува дека културата на консензус останува важен дел од функционирањето на Унијата.

Сепак, потписниците предупредуваат дека таа не смее да го попречува заедничкото дејствување.

Според нив, ЕУ мора побрзо да реагира во услови на зголемена геополитичка нестабилност.

Една земја може да блокира 26

Во моментов, голем дел од одлуките во надворешната политика се носат едногласно.

Тоа значи дека една членка може да ја блокира одлуката на останатите 26 земји.

Токму ова право на вето во изминатите години повеќепати предизвикуваше блокади во ЕУ.

Предлагаат пет принципи

Единаесетте земји предлагаат почесто користење конструктивно воздржување наместо вето.

Тие бараат и надворешнополитичките одлуки да не се условуваат со други, неповрзани прашања.

Меѓу предлозите е и разгледување на можноста за квалификувано мнозинство.

Во случај на противење, земјите би требало да наведат конкретни „витални причини“.

Промената и самата бара едногласност

Еден од главните проблеми е што преминувањето кон квалификувано мнозинство исто така бара согласност од сите членки.

Тоа значи дека земјите кои сакаат да го задржат ветото можат да ја блокираат самата реформа.

Како можност се разгледува таканаречената „премостувачка клаузула“ од член 31 на европските договори.

Промената би можела да се применува само за одредени категории одлуки.

Помалите држави стравуваат од губење влијание

Поддржувачите на реформата сметаат дека таа ќе ја направи ЕУ побрза и поефикасна.

Противниците предупредуваат дека може да се намали влијанието на помалите земји.

За дел од нив, ветото претставува последна гаранција за заштита на националните интереси.

Дебатата затоа допрва треба да се интензивира, откако 11 земји од ЕУ официјално побараа повторно да се отвори прашањето за начинот на носење надворешнополитички одлуки.