Европа сè посериозно се подготвува за кризи: ЕУ препорачува резерви за 72 часа, повеќе држави бараат залихи и за цела недела

Резерви за 72 часа стануваат сè поважен дел од европската стратегија за подготовка на населението за големи кризи, додека дел од европските држави веќе препорачуваат граѓаните да можат самостојно да издржат една недела, па дури и десет дена.

Европската комисија на 3 ноември претстави нови практични насоки за подготовка на населението при вонредни ситуации.

Целта е секое домаќинство да може да ги задоволи основните потреби во првите три дена од кризата, додека институциите и спасувачките служби целосно не го воспостават системот за помош.

Храна, вода и однапред подготвен ранец

Новите европски насоки предвидуваат домаќинствата да располагаат со основни резерви од храна, вода, лекови и други неопходни производи.

Се препорачува и однапред подготвена торба или ранец со најважните работи доколку биде потребна брза евакуација.

Европската комисија нагласува дека станува збор за најмалку 72 часа самостојност.

Упатствата не се правно обврзувачки, но треба да им помогнат на националните власти да воспостават појасни стандарди за подготовка на населението.

Не станува збор само за природни катастрофи

Европската стратегија не е насочена кон само еден вид опасност.

Во официјалните документи на ЕУ се наведуваат геополитички конфликти, сајбер-напади, климатски промени, природни катастрофи, здравствени кризи и нарушување на критичната инфраструктура.

Целта е населението да може привремено да функционира и во услови кога нема струја, вода, интернет, телекомуникации или нормално снабдување со храна.

Стратегијата за подготвеност на ЕУ уште од 2025 година предвидува развивање насоки за најмалку 72 часа самостојност на населението.

Шведска бара подготовка за најмалку една недела

Некои европски земји веќе имаат построги препораки.

Во Шведска, официјалните упатства бараат граѓаните да планираат како самостојно да функционираат најмалку една недела без електрична енергија, вода или можност за купување храна.

Препораките опфаќаат резерви од храна и вода, лекови, батериско радио, готовина, батерии и наполнети преносни батерии за мобилни телефони.

Шведските власти отворено ги вклучуваат и кризите и војната меѓу сценаријата за кои населението треба да биде подготвено.

Норвешка ја зголеми препораката од три дена на една недела

Сличен пристап има и Норвешка.

Норвешките власти претходно препорачуваа граѓаните да можат самостојно да издржат најмалку три дена.

Во 2024 година препораката беше зголемена на една недела, а нови упатства беа испратени до сите домаќинства.

Причините што ги наведуваат властите се екстремни временски услови, пандемии, несреќи, саботажи, дигитални закани и, во најлош случај, војна.

Германија препорачува резерви за десет дена

Германија оди уште подалеку.

Федералната служба за цивилна заштита и помош при катастрофи препорачува домаќинствата, доколку е можно, да имаат доволно храна и вода за десет дена.

Германските власти нагласуваат дека и резерви за три дена се значајна почетна подготовка, но целта е постепено да се достигне самостојност од десет дена.

Новите германски упатства опфаќаат и теми како прекини на електричната енергија, хибридни закани, дезинформации и можност за воен конфликт.

Од 2027 година и Европски ден на подготвеност

Европската комисија предлага од 2027 година секој 23 октомври да се одбележува Европски ден на подготвеност.

На тој ден треба да се организираат активности, вежби и кампањи со кои граѓаните и локалните заедници ќе се подготвуваат за различни видови кризи.

Датумот е поврзан со основањето на Европскиот механизам за цивилна заштита на 23 октомври 2001 година.

И службите ќе минуваат низ стрес-тестови

Подготовката не се однесува само на населението.

Европската комисија бара националните центри за цивилна заштита да имаат планови за непрекинато работење и редовно да спроведуваат стрес-тестови.

Тие треба да продолжат да функционираат и во услови на сериозни прекини на електричната енергија, комуникациите или други критични системи.

ЕУ во октомври започна и голема кризна вежба со сценарија за комплексна хибридна криза, која трае до 20 ноември.

Европа ја менува културата на подготвеност

Самата препорака граѓаните да имаат храна и вода за неколку дена не е нова.

Она што се менува е обемот и начинот на кој европските институции и националните влади почнуваат да ја третираат цивилната подготвеност.

Од индивидуални национални совети, Европа постепено преминува кон поширок систем во кој граѓаните, училиштата, локалните власти и службите за цивилна заштита треба однапред да знаат што прават во првите денови од голема криза.

Затоа резерви за 72 часа денес се само минималната европска препорака, додека Шведска и Норвешка бараат подготовка за една недела, а Германија препорачува домаќинствата, кога е возможно, да бидат подготвени и за десет дена.