Соогласно новите правила на Европската Унија, Македонија може да се смета како безбедна трета земја бидејќи низ неа транзитираат мигранти!
22/12/2025 22:07
ЕУ договори построги правила за азил: проширен концептот „безбедна трета земја“.
Советот на Европската унија и Европскиот парламент постигнаа привремен договор за ново законодавство со кое се ревидира концептот на „безбедна трета земја“, со цел да се ограничи прифатливоста на барањата за азил и да се зајакне ефикасноста на европскиот азилен систем.
Договорот е постигнат под данското претседателство со Советот на ЕУ и според европските законодавци, претставува значаен чекор кон построг и пофункционален систем за управување со миграцијата. Целта е да се намалат опасните миграциски рути и злоупотребите од страна на шверцерските мрежи, поради кои илјадници мигранти ги губат животите во Средоземното Море.
Данскиот министер за имиграција и интеграција, Расмус Стоклунд, изјави дека ревизијата на концептот е клучна за запирање на „факторите на привлекување“ кои, како што рече, одржуваат нефункционален и нехуман систем. Според него, новите правила ќе им овозможат на земјите-членки побрзо и поефикасно да постапуваат со азилните барања, вклучително и преку соработка со безбедни трети земји надвор од ЕУ.
🔹 Што предвидуваат новите правила?
Со ревидираниот концепт, земјите-членки ќе можат да прогласат барање за азил за неприфатливо, „без да ја разгледуваат неговата суштина, доколку лицето можело да добие меѓународна заштита во земја надвор од ЕУ што се смета за безбедна“.
Примената на концептот ќе биде можна во следните случаи:
постои одредена врска меѓу барателот и третата земја (иако ова повеќе не е задолжителен услов),
барателот транзитирал низ таа земја на пат кон ЕУ,
постои договор или аранжман со безбедна трета земја што гарантира разгледување на барањето за азил надвор од Унијата.
Советот и Европскиот парламент се согласија дека концептот нема да се применува врз малолетници без придружба, дури и ако постои договор со трета земја.
🔹 Жалби и право на останување
Со новите правила, барателите кои ќе поднесат жалба против одлука за неприфатливост повеќе нема автоматски да имаат право да останат во ЕУ за време на жалбената постапка. Сепак, останува можноста да побараат од судот одобрение за привремено останување.
🔹 Следни чекори и рокови
Договорот сè уште е привремен и треба формално да биде потврден од Советот на ЕУ и Европскиот парламент. Новите правила ќе започнат да се применуваат на 12 јуни 2026 година, истовремено со стапувањето во сила на Регулативата за постапките за азил, и ќе важат директно во сите земји-членки.
🔹 Контекст
Концептот „безбедна трета земја“ веќе е дел од европската рамка за азил и миграција. Европската комисија беше обврзана, согласно Пактот за миграција и азил, да изврши ревизија на постојните правила до јуни 2025 година и да предложи измени – што сега резултира со овој договор.
