Ирското претседателство со ЕУ не ја стави Македонија меѓу приоритетите за проширување

Програмата на Ирското претседателство со Советот на Европската Унија за 2026 година се базира на три главни приоритети: конкурентност, вредности и безбедност.

Во програмата важно место има и проширувањето на Европската Унија. Сепак, Македонија не е посебно спомната како конкретен приоритет, пишува Порталб.мк.

Македонија не е издвоена како приоритет

Во делот за проширување, поголемо внимание им се посветува на земјите кои се поблиску до напредна фаза од преговорите.

Црна Гора се издвојува како земја со која треба да се заокружи процесот на пристапни преговори.

Албанија, пак, се спомнува во контекст на значителен напредок во преговорите.

Украина и Молдавија се третираат во поширок геополитички контекст. Кај нив проширувањето е поврзано со европската безбедност и стабилност.

Во ваквата поставеност, Македонија не е конкретно наведена како земја со посебна цел за непосреден напредок.

Проширувањето како безбедносно прашање

Ирското претседателство го гледа проширувањето како стратешки процес.

Тоа не се третира само како политичка цел. Во програмата, проширувањето се опишува како инвестиција во мир, безбедност, стабилност и просперитет во Европа.

„Процесот на проширување го гледаме како клучен израз на нашите вредности и како инвестиција во мир, безбедност, стабилност и просперитет низ цела Европа“, се наведува во приоритетите на Ирска.

Во истиот дел се посочува дека посебно ќе се работи на завршување на пристапните преговори со Црна Гора. Ирска ќе се стреми и кон значителен напредок во преговорите со Албанија, Молдавија и Украина.

Црна Гора и Албанија со појасна позиција

Црна Гора е наведена како земја за која се планира заокружување на пристапните преговори.

Тоа покажува дека таа е меѓу најконкретните приоритети во агендата за проширување.

Албанија, исто така, е спомната во програмата. За неа се најавува стремеж кон значителен напредок во преговорите.

Овој пристап покажува дека ирското претседателство ја гледа Албанија како активен дел од процесот, но сè уште не во завршна фаза.

Украина и Молдавија во геополитички фокус

Украина и Молдавија имаат посебно место во програмата поради поширокиот безбедносен контекст.

Кај Украина, процесот на интеграција е директно поврзан со руската агресија и со стабилноста на Европа.

Според Reuters, украинскиот претседател Володимир Зеленски пристигна во Ирска токму кога Даблин го презеде претседателството со Советот на ЕУ. Тој изрази надеж за конкретен напредок на патот кон членство.

Конкурентноста како прв столб

На економски план, конкурентноста е поставена како еден од главните приоритети на Ирска.

Таа се поврзува со зголемување на продуктивноста, зајакнување на внатрешниот пазар и подобри услови за бизнисите и инвестициите.

Посебно место има патоказот „Една Европа, еден пазар“. Целта е да се намалат бариерите во заедничкиот пазар и да се забрза економската интеграција.

Во програмата се нагласуваат и иновациите, дигитализацијата, вештачката интелигенција и енергетската транзиција.

Вредности: демократија, права и владеење на правото

Вториот столб се вредностите.

Во оваа област, акцентот е ставен на демократијата, владеењето на правото, човековите права, еднаквоста и заштитата на малцинствата.

Ирското претседателство најавува и фокус на заштитата на децата во дигиталниот простор, борбата против дезинформациите и јакнењето на демократската отпорност на ЕУ.

Безбедноста како трет приоритет

Третиот столб е безбедноста.

Во оваа област, главен фокус се војната во Украина, конфликтите на Блискиот Исток и новите глобални закани.

Посебно се спомнуваат сајбер безбедноста, заштитата на критичната инфраструктура и развојот на европските одбранбени капацитети.

Ирска најавува дека ќе работи на мерки за зајакнување на европската безбедност и одбрана, во соработка со меѓународни партнери како НАТО и ОН.

Западниот Балкан без силен фокус

Иако проширувањето останува дел од агендата, Западниот Балкан не добива рамномерен третман.

Црна Гора и Албанија се спомнуваат со поконкретни цели, додека Македонија не е посебно издвоена.

Ова не значи дека Македонија е надвор од процесот на проширување. Но, покажува дека во оваа фаза не е во центарот на агендата на ирското претседателство.

За земјата, тоа значи дека европскиот пат ќе зависи пред сè од домашните реформи, политичките одлуки и способноста повторно да се наметне како активен кандидат во процесот.