Трамп се закани со царини за земјите што се противат на американска контрола врз Гренланд
17/01/2026 12:17
Претседателот на Соединети Американски Држави, Доналд Трамп, се закани со воведување нови царини за стоки од земјите кои се спротивставуваат на неговите напори САД да ја преземат контролата врз Гренланд, дополнително заострувајќи ја реториката околу иднината на најголемиот остров во светот.
„Можеби ќе воведам царини за земјите ако не се согласат со Гренланд, бидејќи ни е потребен за националната безбедност“, изјави Трамп на настан во Белата куќа посветен на здравствената заштита, без да прецизира за кои земји или производи би се однесувале мерките.
Изјавата доаѓа во момент кога Данска беше домаќин на делегација американски сенатори и конгресмени, по серијата состаноци одржани оваа недела во Вашингтон. Истовремено, низ Данска се најавени протести против плановите на Трамп поврзани со Гренланд.
Трамп и претходно се обидуваше да ја искористи својата трговска политика како алатка за притисок врз странски влади, вклучително и заканите за царини од 25 отсто за земји кои тргуваат со Иран, но тие сè уште не се реализирани.
Меѓу најгласните критичари на амбициите на Трамп за Гренланд е сенаторката од Алјаска Лиза Мурковски, која во Копенхаген истакна дека мнозинството Американци не ја поддржуваат идејата.
„Гренланд треба да се гледа како сојузник, а не како средство“, изјави Мурковски, додавајќи дека тоа е ставот и на американската делегација.
Посетата на американските пратеници следува по интензивна дипломатска недела во Вашингтон, каде данскиот министер за надворешни работи Ларс Локе Расмусен оствари средби со членови на Конгресот, како и со потпретседателот Џ.Д. Венс и државниот секретар Марко Рубио. Во разговорите учествуваше и министерката за надворешни работи на Гренланд, Вивијан Мотцфелд.
Данска и Гренланд се обидуваат да обезбедат поддршка од Конгрес на САД со цел да се ограничат можните идни потези на Белата куќа, особено преку контролата што Конгресот ја има врз федералните трошоци. Демократскиот сенатор Крис Кунс, кој ја предводеше делегацијата во Копенхаген, оцени дека разговорите биле „добри и робусни“.
И покрај тоа, односите меѓу САД, Данска и Гренланд остануваат во ќорсокак. Иако е договорено формирање работна група за управување со спорот, Трамп и понатаму инсистира дека САД мора да ја контролираат територијата од безбедносни причини – став што Данците и Гренландците постојано го отфрлаат.
Во меѓувреме, европските земји веќе започнаа со испраќање воен персонал во Гренланд. Данска соопшти дека контингентот од Германија е зголемен на 15 припадници, а персонал испраќаат и Франција, Велика Британија, Шведска, Норвешка, Финска и Холандија, во рамки на воена вежба што треба да стане постојана.
Гренланд, како полуавтономна територија во состав на Кралството Данска, е опфатен со член 5 од НАТО, што дополнително ја зголемува геополитичката тежина на спорот.
Претседателот на Соединети Американски Држави, Доналд Трамп, се закани со воведување нови царини за стоки од земјите кои се спротивставуваат на неговите напори САД да ја преземат контролата врз Гренланд, дополнително заострувајќи ја реториката околу иднината на најголемиот остров во светот.
