Трамп му се закани на НАТО поради Ормускиот Теснец: Ако не помогнат, НАТО го чека „многу лоша иднина“

16/03/2026 10:09

Трамп му се закани на НАТО поради Ормускиот Теснец. Американскиот претседател Доналд Трамп упати силна порака до сојузниците, барајќи помош за повторно отворање и обезбедување на Ормускиот Теснец. Во интервју за „Фајненшал тајмс“, тој предупреди дека НАТО го чека „многу лоша иднина“ ако партнерите не одговорат на американскиот повик.

Ормускиот Теснец е една од најчувствителните точки на светската енергетика. Низ него минува околу 20 проценти од светската трговија со нафта и течен природен гас. Токму затоа, секое нарушување таму веднаш ги потресува пазарите и ги крева цените на енергенсите.

Трамп бара товарот да не го носат само САД

Трамп му се закани на НАТО поради Ормускиот Теснец и јасно стави до знаење дека не сака американската морнарица сама да го носи товарот. Тој побара земјите што најмногу зависат од испораките низ Ормускиот Теснец да помогнат со воени капацитети, вклучително и поморска поддршка. Во неговите изјави беа спомнати сојузници и големи економии како Британија, Франција, Јапонија, Јужна Кореја и Кина.

Според него, САД не можат бесконечно да ја плаќаат цената за заштита на глобалните енергетски рути додека другите ја користат таа безбедност. Со тоа, Трамп уште еднаш ја отвори темата за поделба на трошоците и обврските во Алијансата.

Јапонија и Германија веќе покажуваат резерва

Отпорот кон ова барање веќе е видлив. Јапонија соопшти дека во моментов нема план да испрати поморска придружба во Ормускиот Теснец, при што владата се повика на правни и политички ограничувања.

Германија, пак, е скептична кон идејата за проширување на европската поморска мисија кон Ормус. Германскиот министер Јохан Вадефул изјави дека не е убеден оти таков потег би донел поголема безбедност.

Германија и Британија му кажаа „не“ на Трамп: НАТО нема да влезе во Ормутскиот теснец

ЕУ бара решение, но без брзо влегување во нова воена авантура

Во Брисел, министрите за надворешни работи на ЕУ разговараат за можни опции, меѓу кои и проширување на европската мисија „Аспидес“. Сепак, според западни медиуми, не се очекува брза одлука. Дел од европските држави сакаат да избегнат директно вовлекување во поширок конфликт со Иран.

Францускиот претседател Емануел Макрон веќе побара Иран да ги прекине нападите и да ја обнови слободата на пловење во регионот. Тоа покажува дека европските сили се обидуваат да најдат баланс меѓу притисок и избегнување уште поголема ескалација.

Нафтата повторно е во центарот на кризата

Поради нарушувањата во Ормускиот Теснец, цените на нафтата повторно се под силен притисок. Според „Фајненшал тајмс“, Брент се движел над 100 долари за барел, што дополнително ги зголемува стравувањата од нов инфлаторен бран и економски удар врз Европа и Азија.

Тоа значи дека спорот повеќе не е само воено прашање. Тој директно се прелева врз економијата, транспортот, трошоците за енергија и политичката стабилност во повеќе земји.

Иднината на НАТО повторно под знак прашалник

Изјавата на Трамп отвори многу пошироко прашање: дали НАТО и понатаму ќе функционира како класичен безбедносен сојуз или ќе се претвора во алијанса во која Вашингтон отворено ќе ја условува поддршката со конкретен воен ангажман од другите членки.

Ако сојузниците продолжат да одбиваат или да одложуваат помош, ова може да прерасне во нов голем спор внатре во НАТО. Во тој случај, кризата околу Ормускиот Теснец нема да биде само борба за безбедност на поморскиот сообраќај, туку и тест за тоа колку навистина е цврсто западното единство во 2026 година.