Во Скопје стотици градилишта, а само 7 инспектори за безбедност при работа
24/04/2026 21:15
Трагедијата во скопската населба Кисела Вода, каде што загина градежен работник, а четворица беа повредени откако ги затрупа насип од земја на градилиште, повторно го отвори прашањето за безбедноста на работните места во Македонија.
Последните податоци покажуваат дека состојбата не се подобрува. Напротив, бројот на несреќи при работа, сериозни повреди и смртни случаи бележи раст, што укажува на сериозни слабости во системот на заштита на работниците.
Бројките покажуваат загрижувачки раст
Според статистиката за 2023 и 2024 година, во Македонија во 2023 биле регистрирани 108 несреќи при работа, додека во 2024 година бројката се зголемила на 133 случаи.
Раст е забележан и кај сериозните повреди. Во 2023 година биле евидентирани 93 сериозни повреди, а во 2024 нивниот број се искачил на 116.
Особено загрижува порастот на смртните случаи. Во 2023 година на работното место загинале 15 лица, додека во 2024 година бројката пораснала на 17. Стапката на смртност на 100.000 работници исто така се зголемила од 2,16 во 2023 на 2,45 во 2024 година.
Пораснала и стапката на повреди на 100.000 вработени, од 13,42 на 16,76, што јасно покажува дека ризиците на работните места стануваат сè поголеми.
Градежништвото и натаму е најризичен сектор
Најризичен сектор и понатаму останува градежништвото, каде традиционално се случуваат и најтешките несреќи. Падови од височина, затрупување во ископи, удар од механизација, струен удар и работа без соодветна заштитна опрема се меѓу најчестите причини за трагедии.
Последниот случај во Кисела Вода уште еднаш покажа колку може да биде опасна работата во ископ доколку теренот не е соодветно обезбеден и доколку не се почитуваат безбедносните процедури.
Дополнителен проблем претставува недостигот на институционален надзор. Во Скопје, каде има најголема концентрација на градилишта, фабрики, магацини, трговски центри и компании, во областа на безбедност и здравје при работа има само седум инспектори за труд.
Тоа значи дека стотици активни работни локации и илјадници работници практично ги контролира минимален број службени лица. Експертите предупредуваат дека со ваков кадровски капацитет е речиси невозможно да се спроведуваат редовни, темелни и превентивни контроли.
Наместо навремена превенција, системот често реагира дури по несреќа или по загубен човечки живот.
Законот постои, но примената е слаба
Законот за безбедност и здравје при работа јасно предвидува дека работодавачот мора да обезбеди процена на ризик, обука за вработените, заштитна опрема, стручен надзор и безбедни услови за работа.
Но бројките покажуваат дека во пракса овие обврски често остануваат само формалност. Во услови кога се гради интензивно, а компаниите бркаат рокови и профит, работниците неретко остануваат најслабата алка во системот.
Зад статистиката стојат човечки животи
Секоја бројка во статистиката значи човечки живот, семејство и трагедија што можела да биде спречена. Растот на несреќите во 2024 година, заедно со ограничениот број инспектори, испраќа јасна порака дека без сериозни реформи, засилени контроли и доследна примена на законите, работните места во Македонија ќе останат опасна зона за илјадници граѓани.
