Усвоени измените во Законот за јавни набавки: Најниската цена нема повеќе да биде единствен критериум, со вештачка интелигенција ќе се следат злоупотреби

Усвоени се измените во Законот за јавни набавки, со кои се воведуваат нови правила за избор на најповолна понуда, поголема дигитализација и дополнителни механизми за следење на ризици и можни злоупотреби.

Една од најважните промени е што најниската цена нема повеќе да биде единствениот критериум при изборот на понуда.

Цена и квалитет ќе се оценуваат заедно

Со измените се воведува задолжителна примена на критериумот „најдобар сооднос меѓу цена и квалитет“.

Тоа значи дека институциите при изборот ќе треба да го земат предвид и квалитетот на понудените производи и услуги, а не само нивната цена.

Ќе се оценува и долгорочната оправданост на набавката, што треба да го намали ризикот од избор на најевтини, но неквалитетни решенија.

Вештачка интелигенција за следење на ризици

Измените предвидуваат и поголема употреба на современи дигитални алатки и решенија базирани на вештачка интелигенција.

Бирото за јавни набавки ќе може да ги користи овие алатки за поефикасно следење на постапките, препознавање ризични обрасци и навремено откривање можни неправилности и злоупотреби.

Се создава и правна основа за автоматска размена на податоци со други институции, со што контролата треба да стане побрза и поефикасна.

Поголема транспарентност кај постапките без оглас

Со измените се воведува и обврска за објавување известување за доброволна претходна транспарентност кај одредени постапки со преговарање без објавување оглас.

Целта е јавноста и економските оператори да имаат поголем увид во постапките кои досега беа помалку видливи.

Се унапредува електронскиот пазар

Предвидено е и дополнително унапредување на Електронскиот пазар за набавки од мала вредност.

Со поголема употреба на овој систем треба да се зголеми конкуренцијата меѓу компаниите и да се поедностави пристапот до помалите јавни набавки.

Се менува и системот за службениците

Наместо периодична ресертификација преку повторно полагање испит, за службениците за јавни набавки ќе се воведе систем на континуирано професионално усовршување.

Измените опфаќаат и усогласување на вредносните прагови со актуелните економски услови, како и ревидирање на надоместоците во жалбените постапки.

Целта е поодговорно трошење на јавните пари

Законските измени се дел од пошироките реформски активности поврзани со Реформската агенда и Планот за раст на Европската Унија за Западен Балкан.

Крајната цел е јавните набавки да бидат потранспарентни, поконкурентни и поефикасни, а јавните средства да се трошат поодговорно.

Усвоените измените во Законот за јавни набавки треба да овозможат поквалитетен избор на понуди, поголема контрола и поширока употреба на дигитални алатки и вештачка интелигенција.