Трамп најавува пад на нафтата, Иран 200 долари по барел

12/03/2026 13:36

Трамп вели дека нафтата ќе поевтини, Иран најавува 200 долари по барел: кое сценарио е пореално?

Цената на нафтата повторно е во центарот на светското внимание, откако од Вашингтон и Техеран пристигнаа целосно спротивни пораки за тоа што следува на енергетскиот пазар. Додека американскиот претседател Доналд Трамп уверува дека цената на нафтата ќе почне да паѓа, од Иран стигнуваат предупредувања дека суровата нафта може да достигне и 200 долари по барел.

Оваа спротивставеност отвора едно клучно прашање

Кое сценарио е пореално и што би значело тоа за светската економија, но и за земји како Македонија, кои директно ги чувствуваат промените на глобалниот пазар на енергенси.

Во овој момент, поверојатно е сценарио во кое цената на нафтата останува висока и нестабилна, наместо брзо и драматично да падне. Причината е едноставна: секоја ескалација на конфликтот меѓу САД, Израел и Иран создава страв од нарушување на снабдувањето. Токму тој страв најсилно влијае врз движењето на цените.

Тезата на Трамп дека цената на нафтата ќе се намали се темели на очекувањата дека ослободувањето на стратешки резерви и евентуалното смирување на состојбата ќе донесат стабилизација. Доколку тоа навистина се случи, последиците би биле позитивни за глобалната економија. Би се намалил инфлаторниот притисок, транспортните трошоци би се стабилизирале, а поскапувањата на храната и основните производи би се ублажиле.

Договорено е историско ослободување на нафта од светските резерви

За Македонија, тоа би значело помал притисок врз цените на горивата, транспортот и секојдневните трошоци на граѓаните. Падот на цената на нафтата би имал директен ефект врз домашниот пазар, особено во период кога секое ново глобално поскапување веднаш се чувствува и во потрошувачката кошница.

Иранската теза дека цената на нафтата може да достигне 200 долари по барел, иако звучи екстремно, не е целосно невозможна. Особено ако дојде до натамошна драматична ескалација. Такво сценарио би било пореално доколку продолжи сериозното нарушување на транспортот на нафта низ Ормутскиот теснец. Но и доколку конфликтот се прошири со нови напади врз енергетска инфраструктура и танкери.

Што ако цената на нафтата расте, како што предвидува Иран

Ако цената на нафтата се доближи до 150 или 200 долари по барел, последиците би биле сериозни и глобални. Тоа би значело нов силен инфлаторен удар, раст на цените на горивата, повисоки трошоци за транспорт и производство. Секако и нов бран поскапувања во прехранбениот и индустрискиот сектор. Во таков развој, најсилно би биле погодени увозно зависните економии и граѓаните со понизок стандард.

Нафтата скокна за речиси 5% по новите напади во Ормутскиот теснец

Во пракса, тоа значи дека секое поскапување на нафтата не останува само на бензинските пумпи. Тоа брзо се прелева врз цените на храната, услугите, јавниот транспорт, па дури и врз трошоците на компаниите, кои потоа тој товар го префрлаат врз крајниот потрошувач.

Затоа, во овој момент најреално не изгледа ниту целосно смирување, ниту веднаш скок до 200 долари по барел. Најверојатното сценарио е продолжена нестабилност, со висока цена на нафтата и силна зависност од секоја нова изјава, напад или геополитичка одлука.

Заклучокот е дека тезата за брз пад на нафтата во моментов изгледа помалку веројатна од сценариото со продолжен ценовен притисок. Но, исто така, и екстремната прогноза за 200 долари по барел засега повеќе делува како предупредување отколку како непосредна реалност. Пазарот во овој момент најмногу верува во скапа и нестабилна нафта. Токму тоа е сценариото што носи најголем ризик и за економијата и за стандардот на граѓаните.